Mijn stuk voor De Morgen: Wat moet je vandaag nog studeren?

De Morgen vroeg me of ik een opinie wou schrijven over die 100000 studenten die een zinloze richting zouden studeren. Minister Crevits schreef trouwens hier ook een opinie over in De Standaard.

Studenten blijken hun keuze in het hoger onderwijs steeds later te maken. En dan helpt een bericht zoals gisteren niet echt: meer dan 100.000 studenten zouden momenteel hun tijd verdoen in een studierichting die in feite zinloos is, omdat binnen 20 jaar hun job toch door robots wordt vervangen. Los van de vraag wie dat werk de komende 20 jaar dan zal moeten doen, klinkt het behoorlijk alarmerend van het consultantiebedrijf dat hiermee de media haalde (DM 15/9). Gelijkaardig onderzoek door de OESO kwam veel lagere cijfers uit.

Jobs veranderen constant – we hebben nu bijvoorbeeld nog weinig klompenmakers nodig. In de vaak geciteerde Oxford-lijst scoren bijvoorbeeld nu barmannen en accountants hoog op het ‘te verdwijnen’-lijstje. Met de huidige afdankingen in de verzekeringssector lijkt dit laatste niet zo ver bezijden de waarheid. Maar het verhaal is complexer. Het oorspronkelijke rapport bekeek de vraag of technologie een job zou kunnen overnemen. Dan is het echter nog niet zeker of we dit wel zullen willen.

De koffiedame op kantoor is inderdaad vervangen door een apparaat, maar een café of restaurant zonder menselijke interactie, willen we dat wel?

Een heel andere vraag is of we de robots niet zullen nodig hebben om mogelijke tekorten op de arbeidsmarkt te lenigen. Het Westen vergrijst – of beter ontgroent – zienderogen. De economische motor die de stijging van het aantal 18-jarigen tot voor kort was, is al een paar jaar wellicht voorgoed stilgevallen.

Net daarom wordt de uitdaging van een juiste studiekeuze nog prangender. Zo is er – los van robots – ook een mismatch tussen wat jongeren kiezen in het onderwijs en wat de arbeidsmarkt nodig heeft. Agoria, federatie van technologiebedrijven, was vorige week blij dat steeds meer jongeren voor STEM-richtingen (science, technology, engeneering & mathematics) kiezen, maar nog lang niet genoeg. Jobs die niet ingevuld raken omdat men niemand kan vinden terwijl anderen geen werk vinden, is pijnlijk. Het geeft spanning aan tussen ‘volg je passie’ en ‘kies voor zekerheid’.

Wat zijn mogelijke oplossingen? Eerst en vooral het belang van goede oriëntatie, niet toevallig een centraal thema in het huidig onderwijsdebat. Correcte informatie en een brede blik kan een verzoening betekenen tussen passie en zekerheid. Onbekend is te vaak onbemind. Tegelijk is het belangrijk dat jongeren beseffen dat een diploma een startbewijs is, maar dat ze wellicht veroordeeld zullen zijn tot levenslang leren en dat hun loopbaan verschillende veranderingen zal kennen.

Net daarom is de nodige aandacht voor brede vorming én brede kennisbasis in opleidingen in zowel het secundaire onderwijs als in het hoger onderwijs naast beroepsinhouden cruciaal. Studenten zijn hier vaak geen vragende partij, de vraag ‘waarom hebben we dat nodig?’ duikt al snel op. De ironie is dat net die breedte hun redding kan betekenen als de job die ze ooit zullen doen, verdwijnt of ingrijpend verandert. Een dergelijke, degelijke brede vorming binnen een beroepsgerichte aanpak kan jongeren wapenen om met verandering om te gaan.

En o ja, nog dit voor de jongeren die nu dringend hun studiekeuze moeten maken. Als je naar de Oxford-lijst kijkt en daar toch belang wil aan hechten, dan zie je nog steeds zeer diverse beroepen als huisarts, leerkracht in het secundair onderwijs, psycholoog, architect, electricien staan. Keuze genoeg.

Deze lijst gaat (weer) viraal: 101 tips tegen stress

Deze tweet maakt furore momenteel, 101 tips om met stress om te gaan. De lijst zou opgesteld zijn door een psychologiedocent voor zijn studenten.

Maar… de lijst doet al een hele tijd de ronde. Beetje surfen en je vindt zeer veel verschillende versies. Ik zou cynisch kunnen zeggen dat  er dus niet wordt aangeleerd om goed bronnen te vermelden, maar laten we nu even focussen op de inhoud:

101-ways-to-deal-with-stress

 

Millennials lijken net mensen: over jongeren en werk?

Er is een nieuw MANPOWER-rapport over werk en jongeren en wat zijn hun topprioriteiten?

Alhoewel deze prioriteiten kunnen variëren naargelang de lokatie. Werken met fantastische mensen is bijvoorbeeld zeer belangrijk in Brazilië en onbelangrijk in Japan.

Oja, en wat betekent security?

Het World Economic Forum plaatst hier nog een ander onderzoek naast van Deloitte, the 2016 Deloitte Millennial Survey,:

Die jongeren: het lijken net mensen.

Al mijn spreken-voor-publiek-tips op een rijtje

Deze blogposts schreef ik al een tijdje geleden en ik merk dat ze nog steeds vaak gelezen worden. Maar door een mailtje gisteren besefte ik opeens dat ik nooit een overzicht van de 5 posts bracht. Daarom – met dank aan Linda Duits – dit overzicht:

Deel 1: drie stappen: inhoud, vorm en ritme
Het begint met doelen, die vervolgens leiden tot inhoud. Daarna komt vorm (beeld/tekst per slide) en vervolgens – erg belangrijk – het ritme.

Deel 2: inoefenen, spontane opmerkingen en overgangen
Besteed veel aandacht aan overgangen. Grapjes lijken spontaan, maar zijn dat niet altijd.

Deel 3: wees concreet
Hierbij gaat het om herkenbare voorbeelden en verhalen die vooral als basis dienen van een onderliggend principe of inzicht.

Deel 4: wat is het verschil met les geven?
Voor de docenten onder ons  belangrijk om bij stil te staan (en handige tips voor mensen die vaak lezingen geven en daarna onderwijs gaan geven).

Deel 5: technisch gesproken
Waardevolle tips over de uitvoering ter plaatse.

Dit is zeker geen volledige cursus, maar ik hoop dat jullie er iets aan hebben!

Hoogopgeleiden leven langer maar… hebben ook meer kans op hersentumor?

Een (universiteits-)diploma is gezond, zegt men soms omdat er een link bestaat met gezonder en langer leven. Hier zit natuurlijk een stuk correlatie in. Dit geldt ook voor het minder positieve nieuws dat uit deze nieuwe studie blijkt: een paar jaar studeren aan de universiteit is gelinkt aan hoger risico op een welbepaalde vorm van hersentumor. Mannen zouden die 19% meer kans lopen op de tumor dan hun seksegenoten zonder universitair diploma, vrouwen naargelang de soort tumor tussen 16 en 23%.

Dit onderzoek is gebaseerd op longitudinale gegevens uit Zweden waarbij 4,3 miljoen mensen gevolgd werden die geboren werden tussen 1911 en 1963 en in 1993 in Zweden leefden.

Gigantische cijfers voor een steekproef, maar hier zit ook een stuk gevaar. In een dergelijke enorme hoeveelheid data kunnen verschillende significante correlaties opduiken, maar of deze echt met elkaar te maken hebben is niet noodzakelijk duidelijk. Komt er nog bij dat enerzijds het aantal mensen die tumoren ontwikkelen dan weer relatief klein is.

Vrij vertaald: ik zou nog maar blijven studeren.

Abstract van het onderzoek:

Background The aim was to investigate associations between different measures of socioeconomic position (SEP) and incidence of brain tumours (glioma, meningioma and acoustic neuroma) in a nationwide population-based cohort.

Methods We included 4 305 265 individuals born in Sweden during 1911–1961, and residing in Sweden in 1991. Cohort members were followed from 1993 to 2010 for a first primary diagnosis of brain tumour identified from the National Cancer Register. Poisson regression was used to compute incidence rate ratios (IRR) by highest education achieved, family income, occupational group and marital status, with adjustment for age, healthcare region of residence, and time period.

Results We identified 5735 brain tumours among men and 7101 among women during the study period. Highly educated men (≥3 years university education) had increased risk of glioma (IRR 1.22, 95% CI 1.08 to 1.37) compared to men with primary education. High income was associated with higher incidence of glioma in men (1.14, 1.01 to 1.27). Women with ≥3 years university education had increased risk of glioma (1.23, 1.08 to 1.40) and meningioma (1.16, 1.04 to 1.29) compared to those with primary education. Men and women in intermediate and higher non-manual occupations had increased risk of glioma compared to low manual groups. Compared to those married/cohabiting, being single or previously married/cohabiting was associated with decreased risk of glioma in men. Men in non-manual occupations had ∼50% increased risk of acoustic neuroma compared to men in low manual occupations.

Conclusions We observed consistent associations between higher SEP and higher risk of glioma. Completeness of cancer registration and detection bias are potential explanations for the findings.

Leiders die te weinig slapen, inspireren niet

Het is een hele tijd een teken geweest van superproductiviteit: weinig slapen. Er zijn bekende wereldleiders die weinig slaap nodig hadden en daar prat op gingen. Maar is het een goed idee? Dit weekend las ik hoe het belang van slapen terug centraal komt te staan, en dit onderzoek hoort daar ook bij.

Wat blijkt namelijk: leiders die te weinig slapen, zullen moeilijker hun personeel kunnen inspireren. Maar tegelijk: als die werknemers zelf te weinig slapen, zullen ze sowieso moeilijker te inspireren zijn.

Onderzoeker Christopher Barnes en zijn collega’s lieten 88 studenten een afscheidsspeech houden voor camera waarbij de ene helft het deed met slaaptekort en de andere helft gewoon fit. Een jury – die niet wist wie wel of niet de speech deed met slaaptekort – moest vervolgens onder andere het charisma van de sprekers inschatten. De sprekers met te weinig slaap scoorden beduidend slechter.

In een tweede experiment moesten 109 studenten van video’s inschatten of de spreker al dan niet charismatisch is. De video’s waren zowel sterke als zwakkere sprekers. De ene helft van de studenten bekeek de video’s met slaaptekort, de andere uitgeslapen. Het effect was terug duidelijk: mensen met slaaptekort bleken moeilijker te inspireren.

En wat met Churchill, Tatcher en co? Uitzonderingen wellicht die de regel bevestigen.

Abstract van het onderzoek:

We draw from theory on sleep and affect regulation to extend the emotional labor model of leadership. We examine both leader and follower sleep as important antecedents of attributions of charismatic leadership. In Study 1, we manipulate the sleep of leaders, and find that leader emotional labor in the form of deep acting (but not surface acting or authentically experienced positive affect) mediates the harmful effect of leader sleep deprivation on follower ratings of charismatic leadership. In Study 2, we manipulate the sleep of followers, and find that follower experienced positive affect mediates the harmful effect of follower sleep deprivation on follower ratings of charismatic leadership of the leader. Thus, both leader and follower sleep deprivation harm attributions of charismatic leadership, with the regulation and experience of affect as causal mechanisms.

YouTube lanceert #ProudToBe

Een nieuw initiatief van YouTube dat een mooie tegenreactie kan zijn tegen de trieste en vaak te drieste anti-holebireacties die wereldwijd nog steeds bestaan. In een blogpost legt de zoekgigant uit:

“We stand together with everyone who has the courage to own and share their identity.”

Jongeren en hun pensioen: werken tot aan de dood?

Via het World Economic Forum dit rapport van Manpower:Millennial Careers: 2020 Vision en bijhorende grafieken ontdekt over jongeren en pensioen. Voor het onderzoek werden 19000 jongeren wereldwijd bevraagd.

Hoe lang denken de jongeren te moeten werken?

Maar er zijn grote regionale verschillen:

En als je zo lang werkt, dan zijn er meer breaks nodig tussendoor. En dat is slecht nieuws voor het gender-evenwicht…

Infografiek: welke skills verwachten werkgevers van jongeren?

Via Leren. Hoe? Zo! vond ik deze infografiek van het App-titude-onderzoek.

‘App-titude’ is het eerste internationale project van VFU. In dit transnationale project van 2 jaar bindt VFU samen met haar (Europese) partners de strijd aan tegen de jeugdwerkloosheid. Dit gebeurt enerzijds via de ontwikkeling van een app over werkattitudes van de toekomst en anderzijds door 5 factsheetsaan te maken die een aantal best practices bundelen.

Meer weten over App-titude? Klik hier.

De infografiek geeft enkele mooie inzichten weer, alhoewel ik “De juiste attitude hebben” behoorlijk vaag vind en niet echt een vaardigheid?

apptitude