Google lanceert ‘Be Internet Awesome’, Engelstalig mediawijsheidpakket

Google lanceerde net deze nieuwe website Be Internet Awesome, een Engelstalig mediawijsheidpakket met focus op 5 inhoudelijke lessen:

  • Be Internet Smart: Share with care
  • Be Internet Alert: Don’t fall for fake
  • Be Internet Strong: Secure your secrets
  • Be Internet Kind: It’s cool to be kind
  • Be Internet Brave: When in doubt, talk it out

Handig van Google: maak zelf je datagifs

Google lanceerde net een nieuwe, handige tool voor journalisten én leerkrachten (en nog wel een paar beroepsgroepen): Data Gif Maker

Gif’s zijn al een tijdje hip en leuk voor je dagelijkse portie memes op sociale media, maar met deze tool kan je dit maken:

Het is eenvoudig, het is niet uitgebreid, maar wel leuk. Lees hier hoe je de gifs kan maken.

Moeten we rozemarijn ruiken om beter te onthouden?

Makkelijke trucjes om af te vallen of om dingen sneller te leren doen het altijd goed. Eerder deze week las ik in De Morgen over een sportpil die er voor zou kunnen zorgen dat we zonder veel moeite zouden afvallen en beter presteren en gisteren rapporteert de BBC over een onderzoek dat bepaalde geuren een positief effect zouden hebben op het geheugen, rozemarijn zou wonderen doen.

We willen graag makkelijke oplossingen, maar… In het geval van de sportpil blijkt het middel wel degelijk bij muizen goed te werken op hun uithoudingsvermogen, maar bleek uit eerder onderzoek het behoorlijk kankerverwekkend te zijn voor mensen.

In het geval van de rozemarijn voor beter leren is het probleem niet van dergelijke aard, gelukkig, maar er is wel degelijk een probleem. De studie waarop het BBC-artikel gebaseerd is, is wel heel erg klein met 40 kinderen tussen 10 en 11, waardoor het woord ‘underpowered’ al snel kan vallen. Power in statistiek wordt in het Nederlands vertaald als ‘onderscheidend vermorgen’. In het geval van een kleine steekproef is dat vermogen om een effect te onderscheiden zonder dat het berust op toeval heel erg moeilijk. Dat de onderzoeker in het artikel aangeeft dat hij nu op zoek moet gaan naar een grotere steekproef is dus geen toeval. Ik zeg dus niet dat het effect er wel of niet is. Wel zeg ik: we zijn echt nog niet zeker dat het werkt. En oja, het onderzoek is nog niet echt gepubliceerd geraakt, maar werd enkel op een conferentie voorgesteld. Dat de BBC erover bericht – wat onderzoekers verbaasd deed reageren op twitter – is gewoon omdat er een persbericht was.

En ondertussen blijven voor leren de woorden van Richard Wiseman gelden: work really hard. Dat zelfde geldt wellicht ook voor afvallen.

Facebook zou in kaart brengen wanneer jonge tieners zich meest kwetsbaar voelen

Een uitgelekt rapport dat The Australian heeft gepubliceerd toont dat 2 Australische werknemers van Facebook bewust via algoritmes op zoek zouden zijn gegaan naar wanneer de 6.4 miljoen Australische en Nieuw-Zeelandse jongeren een steuntje in de rug konden gebruiken. Lees: via de verschillende foto’s, berichten, enz. keken ze na wanneer de jongeren het meest kwetsbaar waren.

Facebook heeft zich blijkbaar al verontschuldigd en tegenover Mashable stelde een woordvoerder dat Facebook niet van plan is deze tools vrij te geven om reclame te baseren op hun emotionele toestand. De woordvoerder stelt “The analysis done by an Australian researcher was intended to help marketers understand how people express themselves on Facebook. Facebook has an established process to review the research we perform. This research did not follow that process, and we are reviewing the details to correct the oversight.”

De Australische overheid bekijkt of hier grenzen zijn overschreden…

Sluikreclame op vlogs flink in het vizier van het Commissariaat voor de Media (Linda Duits)

Deze blogpost verscheen eerst op dieponderzoek.nl.

Er gelden strenge regels voor de manier waarop er reclame gemaakt mag worden in de media, maar YouTube is nog steeds een onontgonnen terrein. Dat heeft vloggers in staat gesteld veel geld te verdienen met het aanprijzen van spullen op een manier die op televisie nooit zou mogen. Omdat deze vloggers zich richten op jongeren (en soms kinderen) zijn de zorgen daarover extra groot. Het Commissariaat voor de Media heeft onderzoek gedaan om vast te stellen hoe groot de omvang van sluikreclame is. De conclusie:

“In bijna 90% van de vlogs en clips zijn duidelijk een of meerdere merken of producten te zien. In meer dan 60% van die gevallen komen merken en producten niet terloops aan bod, maar krijgen ze nadrukkelijk de aandacht. Die aandacht is vaak (zeer) positief. Bij meer dan 75% van de video’s waarin merken en/of producten aan bod komen, is onduidelijk of het al dan niet om betaalde aandacht gaat.”

Het Commissariaat heeft nog niet de bevoegdheid hier tegen op te treden zoals het dat wel kan bij radio en televisie. Europese wetgeving is in de maak, maar dat duurt lang. Daarom wordt er nu ingezet op zelfregulering. Het orgaan gaat in gesprek met vloggers, online content creators en multichannel networks (bedrijven die online makers helpen met hun bereik begroten en sponsoren binnenhalen). Ze zullen dus, bij gebrek aan wetgeving, een beroep doen op makers om zich beter te gedragen. Daarnaast willen ze om de tafel met koepelorganisaties op het gebied van opvoeding en mediawijsheid, wat er op wijst dat de verantwoordelijkheid ook bij de gebruiker wordt gelegd. Mediawijsheid wordt vaker ingezet als manier om gebruikers te ‘wapenen’ tegen schadelijke effecten van media, zonder dat makers aan banden worden gelegd.

Niet alle vlogs
Nieuwsuur besteedde aandacht aan het onderzoek van het Commissariaat en er verschenen berichten van de NOS. Hierop reageerden vloggers op Twitter dat de gevonden negentig procent hen erg hoog in de oren klonk. Het is daarom belangrijk goed te kijken naar de gehanteerde steekproef. Eerst zijn op basis van aantallen abonnees de twintig populairste Nederlandstalige kanalen van vloggers en online influencers vastgesteld. Van deze zijn vervolgens per kanaal aselect vijf video’s geselecteerd. Deze steekproef van honderd video’s in totaal is vervolgens geanalyseerd.

Dat betekent dat de uitspraken alleen gelden voor de populairste kanalen. Zij die veel abonnees hebben, gebruiken hun bereik om geld te verdienen met sluikreclame. Dat is een weinig verrassend inzicht. Het gebrek aan wetgeving laat alle ruimte en hoe meer abonnees je hebt, hoe groter de kans dat je onder contract komt bij een bureau. De uitspraken gelden niet voor andere vlogs. Bezorgde ouders doen er daarom goed aan gewoon eens wat vlogs te bekijken van het kanaal dat hun kroost graag kijkt.

Stress bij de Vlaamse jeugd en de verschillen in cijfers

Misschien hoorde je het wel al eens: met statistiek kan je alles bewijzen. Ook een andere variant kan opduiken: het ene onderzoek zegt dit, het andere spreekt dat dan weer tegen. De voorbije weken zou je die indruk kunnen hebben gekregen over stress bij de Vlaamse jeugd. In februari bracht de Vlaamse Scholierenkoepel groot nieuws over de druk die Vlaamse jongeren onder andere op school ervaren. Het leidde enkele weken geleden tot een reportage van Nic Balthazar in Pano.

En gisteren, opeens, stelt de OESO in hun driejaarlijks PISA-rapport vast dat de Vlaamse jongeren in vergelijking met de meeste andere landen net weinig stress of druk ervaren. We moeten ons misschien wel zorgen maken over het feit dat onze jongeren bij de minst ambitieuze zijn, met wat slechte wil kan je dit zelfs zien als dat misschien te weinig druk ervaren of zichzelf opleggen. Of beter: OESO-topman Dirk Van Damme vindt dit verontrustend, prof. Wim Van den Broeck idem, maar prof. Maarten Van Steenkiste vindt dit helemaal niet verontrustend. En oja, onze jongeren zijn misschien weinig ambitieus, ze presteren wel uitstekend.

Hoe valt dit allemaal te rijmen?

Laten we even kijken naar het onderzoek van de scholierenkoepel. Zoals ze zelf aangaven, is dit voor alle duidelijkheid geen wetenschappelijk onderzoek. Meer nog, door de aanpak lag een overrrepresentatie van stress bij jongeren voor de hand. De enquete werd gewoon verspreid en de reactie was zeer groot, maar in welke mate de respons representatief was, dit is in welke mate de steekproef overeenkwam met de werkelijkheid? Geen flauw idee. Meer nog: de kans dat jongeren die stress ervaren net meer geneigd zullen zijn de enquete in te vullen is vrij groot.

Het PISA-onderzoek is wel wetenschappelijk, en legt de lat behoorlijk hoog. Men streeft dus zo wel representativiteit na. Het is dus niet onlogisch, dat het aantal jongeren dat aangeeft dat ze stress ervaren op school een pak lager ligt.

Maar lager liggen betekent ook niet dat er geen jongeren zijn die geen stress ervaren. Het aantal is in Vlaanderen, Nederland, Zwitserland en Finland uitzonderlijk laag in vergelijking met andere landen die zeer mooie scores opleveren, maar het aantal is zeker niet 0. En oja, PISA kijkt enkel naar 15-jarigen. Uit een ander wetenschappelijk zeer degelijk onderzoek, de JOP-monitor kwam men tot nog steeds positieve maar iets lagere cijfers over het welbevinden van de Vlaamse jeugd, maar dat onderzoek keek naar een veel grotere leeftijdsgroep, wat alleen al de verschillen zou kunnen verklaren.

Ook bij PISA zijn er – zoals bij elk wetenschappelijk onderzoek – bedenkingen te maken. Zo gaat het in hun bevraging over perceptie van de jongeren. Hoe zien jongeren het zelf. Ze geven dus in meerderheid aan weinig druk te ervaren, maar we hebben in feite geen flauw idee of die druk er al dan niet is. Daarvoor heb je andere wetenschappelijk tools nodig, bijvoorbeeld observaties.

Ik weet zelf van minstens twee onderzoeken die de komende tijd zullen gepubliceerd of gevoerd worden rond deze zelfde vraag. De kans dat er via deze onderzoeken nieuwe nuances zullen worden toegevoegd aan onze kennis over de druk bij de Vlaamse jeugd, is groot. Misschien is het wel een idee voor de journalisten om bij elk onderzoek aan te geven wat de sterktes en beperkingen zijn?