Fondsenwerving: ‘vrijwilligers’ of jobstudenten met targets? (column)

Gisteren verscheen mijn laatste column voor radio 1 voor de zomerbreak:

Je zag ze ongetwijfeld al in een winkelstraat. Leuke, jonge mannen en vrouwen getooid in t-shirts van Oxfam, Artsen zonder vakantie, of een ander goed doel. Ze spreken iedereen aan en proberen je te overtuigen om maandelijks geld te storten voor hun goede doel.

Wacht even, hun goede doel? Nee, dat klopt niet echt. Deze studenten zijn namelijk bezig met een vakantiejob en lijken vrijwilligers, maar zijn het niet. Er zit een bedrijf achter dat hen betaalt en hun loon wordt met een deel van de giften betaald.

Zelf zit ik eerlijk gezegd met een dubbel gevoel hierbij. Enerzijds besef ik dat de goede doelen die van deze diensten gebruik maken meer geld binnenhalen dan zonder deze professioneel getrainde overtuigers. Anderzijds zit ik om verschillende redenen met een slechte smaak in de mond.

Neem vorige zomer. Ik zit in de Veldstraat een ijsje te eten met mijn jongste zoon. Achter me zit een man. Hij zit te wachten op zijn vrouw en dochters en wordt aangesproken door een meisje. Of hij geen donateur wil worden van Amnesty International.

Ik kan het niet laten en luister mee hoe ze steeds agressiever op de man inpraat. Hoe ze zelf 10 euro elke maand stort. Als hij opmerkt dat hij ooit hoorde dat niet alle geld bij goede doelen terecht komt, antwoordt ze dat hij een foto mag maken van haar identiteitskaart om haar te contacteren als het anders zou blijken. De man krijgt niet te horen dat zijn geld eerst naar een bedrijf zal gaan.

De man twijfelt. Hij wil er nog eens over denken. Het meisje, met T-shirt van Amnesty, rugzak, gaat enthousiast nog een stapje verder. Dat het dan zonde zou zijn dat hij bij een andere vrijwilliger zou tekenen, omdat zij dan hem al zo ver had gekregen.

De man merkt niet op dat dit laatste een wel hele rare uitspraak is. Waarom zou het er toedoen bij wie hij zich uiteindelijk opgeeft? Heel eenvoudig: deze jobstudente heeft een target van aantal donateurs die ze moet laten tekenen of ze verliest haar job. Of ze zelf stort lijkt me nog maar de vraag.

Ondertussen bewegen er een paar dingen. Oostende overweegt nu om deze fondsenwervers te verbieden, zelfstandigenorganisatie NSZ klaagde al eerder over deze jobstudenten. De bedrijven achter deze jongeren in de straat zagen de bui al hangen, dus vanaf nu krijg je deze jongeren aan de deur.

Het ergste vind ik dit voor de echte vrijwilligers die de straat op gaan voor een goed doel dat niet van deze diensten wil gebruik maken. Het is zeer moeilijk om het verschil te zien. Ik vraag me af, is dit geen geval van oneerlijke concurrentie?

Dit John Oliver-stuk over Herbalife en co is een #mustsee (en ook bruikbaar in onderwijs)

We waren allemaal de voorbije dagen druk bezig met iemand met een vreemd kapsel en een nieuwe job, maar er gebeurt meer in de wereld. John Oliver blijft bijdrages maken van een ontzettend hoog niveau, en dit uitgebreid stuk over ‘multilevel marketing’ is geen uitzondering. Toen ik het de eerste keer zag, legde ik de link niet naar onderwijs. Tot ik besefte dat we effectief ook hiervoor moeten waarschuwen (en dat er zelfs enkele interessante lessen wiskunde en economie in zitten).

En oja, de man vroeg nu eenmaal om dit massaal te delen.

Studie toont interessante truc om jongeren gezonder te doen eten: rebellie!

Er wordt soms gesproken over de obesitas-epidemie onder kinderen en jongeren en die zou 2 oorzaken hebben, enerzijds te weinig beweging, anderzijds gezonde voeding. Maar hoe zorg je ervoor dat kinderen en jongeren gezonder eten.

Een nieuwe studie toont misschien een oplossing, namelijk frame gezond eten als een vorm van rebellie. De testgroep kreeg – in tegenstelling tot de controlegroep – uitleg hoe de industrie junkvoedsel ons en het voedsel manipuleert om het meer verslavend te maken. Gezond eten was dan zowel ingaan tegen ongelijkheid als tegen volwassenen. De tieners kregen niet enkel uitleg, ze schreven ook een essay hierover,… Alles werd gedaan zodat het idee geïnternaliseerd werd.

Zowel de tieners uit de testgroep en controlegroep kregen de volgende dag in een ogenschijnlijk niet gerelateerde situatie vervolgens frisdrank en snoep aangeboden, de testgroep bleek een pak minder suiker te gebruiken dan de controlegroep.

Uit een bevraging bleek vervolgens de testgroep duidelijk meer negatief te denken over ongezond eten en reclame voor frisdrank en junkfood.

Hoe interessant deze studie ook is, het is natuurlijk wel de vraag hoe groot het effect op lange termijn is. Hier werd alles bekeken op relatieve korte termijn.

Abstract van de studie:

What can be done to reduce unhealthy eating among adolescents? It was hypothesized that aligning healthy eating with important and widely shared adolescent values would produce the needed motivation. A double-blind, randomized, placebo-controlled experiment with eighth graders (total n = 536) evaluated the impact of a treatment that framed healthy eating as consistent with the adolescent values of autonomy from adult control and the pursuit of social justice. Healthy eating was suggested as a way to take a stand against manipulative and unfair practices of the food industry, such as engineering junk food to make it addictive and marketing it to young children. Compared with traditional health education materials or to a non–food-related control, this treatment led eighth graders to see healthy eating as more autonomy-assertive and social justice-oriented behavior and to forgo sugary snacks and drinks in favor of healthier options a day later in an unrelated context. Public health interventions for adolescents may be more effective when they harness the motivational power of that group’s existing strongly held values.

Jongeren lezen liever nieuws dan dat ze het kijken – en dat geldt ook voor online (Linda Duits)

Deze blogpost verscheen eerst op dieponderzoek.nl.

Nieuwsorganisaties zetten steeds meer in op beeld: liefst korte filmpjes die makkelijk te delen zijn op sociale media. Het idee is dat ze zo de jonge doelgroep kunnen bereiken, die weg zou trekken van traditionele media en die de voorkeur zou geven aan beeld. Onderzoek van Pew Research laat nu een opmerkelijk resultaat zien: jonge Amerikanen (18-29 jaar) lezen liever nieuws dan dat ze het kijken. Het zijn de oudere leeftijdsgroepen die liever kijken dan lezen. Overigens geeft zo’n twintig procent van de Amerikanen onder de 50 aan dat ze het liefst naar het nieuws luisteren – ook een tamelijk opvallend resultaat.

nieuws-naar-leeftijd

Nu is het makkelijk om te denken dat jongeren liever niet naar het journaal op televisie kijken en dat online dit resultaat wegvalt of genuanceerd wordt. Dat is niet zo. Van de jongeren die de voorkeur geven aan het nieuws kijken, doet 57 procent dat het liefst op de televisie – tegenover 37 online. Het nieuws lezen doen ze trouwens wel het liefst online.

naar-medium

De vraagstelling van het onderzoek was erg open. Wat verstaan respondenten onder ‘watching news’? Is dat ook het kijken naar een clipje waarin John Oliver het nieuws toelicht? Een montage van slechte momenten van Trump? Dit is de videocontent die we zoveel zien op sociale media en waarvan gedacht wordt dat het jongeren aanspreekt. Desalniettemin laten de resultaten duidelijk zien dat lezen verre van dood is.

2 meta-overtuigingen waarmee men je probeert te overtuigen: natuur en wetenschap #wapenjetegenonzin

Onlangs zag ik deze reclame verschijnen op Twitter:

Vergelijk het met deze niet zo onbekende, maar o zo foute piramide:

Learning Pyramid

In beide gevallen probeert men je van iets te overtuigen, maar op 2 tegengestelde manieren. Om dit begrijpen, lees even dit stukje uit het boek van Daniel Willingham dat ik hertaalde:

De eerste meta-overtuiging stamt uit de zeventiende eeuw samen met de ontwikkeling van de moderne wetenschappelijke methode. Deze periode wordt doorgaans ‘de verlichting’ genoemd. De tweede meta-overtuiging ontstond aan het einde van de achttiende en het begin van de negentiende eeuw, een tijd die doorgaans ‘de romantiek’ wordt genoemd. Deze meta-overtuigingen mogen dan misschien oud zijn, ze zijn vandaag nog steeds overduidelijk aanwezig. Een adverteerder die een acteur een witte doktersjas aantrekt voor een reclamespot voor hoestsiroop of een website van educatieve software die zijn impact omschrijft als de correctie van ‘hersenprobleempjes’ probeert uit de restanten van het verlichte gedachtegoed te tappen. Een boek dat het verborgen leertalent van je kind belooft te ‘ontketenen’ of een reclame voor een behandeling tegen ADHD die benadrukt dat het ‘medicijnvrij en volledig natuurlijk’ is, wil uit de restanten van het romantische gedachtegoed tappen.

We blijken zeer gevoelig te zijn voor deze twee meta-overtuigingen, die soms zelfs samen kunnen voorkomen:

naamloos-3

Als je dingen leest als ‘een kind leert van nature’ of ‘een kind is van nature creatief’, dan probeert men je met romantische argumenten te overtuigen (ja, Sir Ken, ik kijk naar jou). Een hele hoop grafieken en statistieken en moeilijke woorden kunnen eerder op het tweede wijzen. Dit alles staat los van de vraag of iets correct of fout is. NLP, neuro-linguistisch programmeren, klinkt bijvoorbeeld zeer wetenschappelijk, maar rammelt meer dan behoorlijk.

Het lijkt me vooral belangrijk om meta-overtuigingen te herkennen als men je probeert te overtuigen. Of je eigen gevoeligheid voor een van beide meta-overtuigingen te onderkennen. Het zal je misschien niet verbazen dat ik vaak eerder tot de wetenschappelijke kant van het verhaal aangetrokken ben, alhoewel ik als muzikant eerder minder rationeel gericht ben. Hier bewust mee bezig zijn, helpt hopelijk om bewustere keuzes te maken en niet met mooie woorden iets aangesmeerd te krijgen dat weinig waarde heeft (maar vaak veel kost).

Televisiekijkers en krantenlezers sterven uit: een actueel overzicht (Linda Duits)

Linda Duits blogt weer op dieponderzoek.nl. Deze post neem ik graag over:

Als uitgelegd wordt wat millennials zijn, wordt vaak gewezen op het feit dat zij opgroeiden met internet. Die gedeelde omstandigheid zou zo bepalend zijn dat ze er een gedeelde identiteit door hebben. Dat is op heel veel vlakken onzin: jongeren verschillen enorm van elkaar. Een kapper uit Alblasserdam heeft een heel ander leven dan een student conflictstudies uit Amsterdam. Als het gaat over mediagebruik zit er echter wel wat in: millennials hebben een ander kijk-, lees- en luisterpatroon dan hun ouders.

Generatie doet er toe als het gaat om mediagebruik. Dat is de hoofdboodschap van Piet Bakker. Hij verzamelt al jaren cijfers over krantenoplages en tijdschriftbereik. Dit jaar bracht hij dat samen op een bijzonder fraai vormgegeven overzicht bij het Stimuleringsfonds voor de Journalistiek. Het is een naslagwerk en een must voor iedereen die iets te zeggen wil hebben over het Nederlandse medialandschap.

“Elke generatie heeft een bepaald soort mediagebruik waarin ze volhardt. De generatie die thans volwassen wordt, is opgegroeid met digitale media. En dat zijn de media die ze blijft gebruiken. Dit betekent dat de verwachting dat het lezen van papieren kranten en tijdschriften, en het kijken naar traditionele lineaire televisie wel weer aan zal trekken, een illusie is. De nieuwe generaties gaan nooit meer de media van hun ouders gebruiken zoals die ze gebruikten. De krant wordt nooit meer een massamedium.”

Bakker raadt – terecht – aan niet tegen te stribbelen. Want was er nu precies mis met een oude doelgroep? (Die overigens veel meer geld heeft te besteden dan jongeren!)

“Het bereik en gebruik van media kan gedefinieerd worden in termen van wat ze niet doen (de jongste generaties bereiken) maar ook in termen van wat ze prima doen (de groeiende groep ouderen bereiken). De gemiddelde leeftijd in Nederland stijgt, ouderen blijven steeds langer actief en zelfstandig. Wat dat betreft gaat het dus eigenlijk heel goed. Uiteraard is het bedienen van vooral de oudere generaties op lange termijn geen groeimarkt, maar de wanhopige pogingen om dat tij te keren met oude middelen (traditionele media voor opgroeiende generaties) lijkt tot mislukken gedoemd.”

Papier lezen is voor ouderen
Bakker constateert dat krantenlezers bijna allemaal oud zijn. Er komen nauwelijks jonge lezers bij. Vooral bij de Telegraaf vielen er klappen: 20 procent van de lezers verdween en de krant is nu niet meer de grootste van Nederland.

Ook tijdschriftenlezers zijn oud: bijna de helft is ouder dan 50 jaar. De uitzonderingen: Donald Duck en Quest. Alleen Veronica Magazine en LINDA. bedienen de middengroep van 34 tot 50.

TV kijken radio luisteren is voor ouderen
Ouderen kijken vooral naar de NPO. Programma’s die daar hoge kijkcijfers halen, doen dat omdat 65-plussers kijken. RTL4 en SBS6 scoren ook bovengemiddeld bij die groep. Kinderen kijken naar NPO3, wat logisch is omdat daar de kinderprogramma’s zitten. Het publiek van de regionale omroep bestaat voor 83 procent uit 50+. Daar is dus geen groei te verwachten.

Wat voor tv geldt, geldt ook voor radio.

Afhankelijkheid
De oplages dalen en het dieptepunt is volgens Bakker nog niet bereikt. Hierdoor dalen de advertentie-inkomsten sterk. Kranten lossen dat op door (stiekem) steeds maar de abonnementsprijzen te verhogen. De oplossing ligt online, maar daar schuilt ook een gevaar. Media worden daar steeds afhankelijker van Facebook waar ze relevant kunt zijn voor alle generaties. Maar dat moet op Facebook, dus niet met linkjes naar je eigen site maar met de artikelen zelf (Facebook Instant Articles) en met video’s (speciaal aangepast zodat ze geluidloos kunnen worden afgespeeld). Ook alle discussie vindt daar plaats. Zo maken media Facebook steeds relevanter, en zichzelf steeds afhankelijker.

Vergeet de lipdub, dit mag van mij de nieuwste manier worden om je school voor te stellen #steam

Herinner je je nog de trend van lipdubs? Na de flashmobs een andere manier om aandacht te zoeken en te krijgen. Maar omdat dergelijke hypes altijd na een tijdje uitgewerkt zijn, zijn er nieuwe ideeën nodig. Deze school heeft volgens mij een dergelijk, fijn nieuw idee: de Rube Goldberg Machine. En er is een link met STEM en STEAM. De nalatenschap van cartoonist Rube Goldberg, de man die tot dit inspireerde, investeert heel erg in STEAM labs.

Welke school volgt?