Zeer opvallend: Specialistische vakmensen hebben betere kansen op arbeidsmarkt dan breed opgeleide vakmensen

Dit nieuw onderzoek via NRO verbaast op het eerste gezicht omdat het eerder onderzoek lijkt tegen te spreken. Lees even het persbericht mee:

Specialistisch opgeleide mbo-vakmensen hebben de beste baankansen en aantrekkelijk werk. Dat is tegen de verwachting in: vaak wordt gedacht dat smal opgeleiden het moeilijker krijgen op de arbeidsmarkt naarmate ze ouder worden, omdat hun vaardigheden sneller verouderen. Deze nieuwe bevinding blijkt uit onderzoek uitgevoerd door een consortium bestaande uit ROA, AMCIS, Kohnstamm Instituut en ecbo. Zij brachten in kaart aan welk type vakmanschap van middelbaar opgeleiden behoefte is op de arbeidsmarkt, en wat dit betekent voor de inrichting van het mbo.

De arbeidsmarktperspectieven van breed opgeleide mbo-vakmensen volgen op de tweede plaats, vooral doordat ze minder goede baankansen hebben aan het begin van hun loopbaan.
Voor praktisch opgeleide vakmensen (met een smalle mbo-opleiding, met name op niveau 1 en 2) verloopt de overgang van school naar de arbeidsmarkt soepel. Maar daar staat tegenover dat zij vaak lang werken in beroepen met een laag salaris en een lage beroepsstatus. De opwaartse mobiliteit blijft achter voor deze groep. Dit maakt de positie van de praktisch opgeleide vakman kwetsbaar. Ook op de middellange termijn is vooral behoefte aan specialistische en brede vakmensen.

Aansluiting opleiding-beroep wordt zwakker
Een zorgelijk punt is dat de link tussen opleiding en beroep in het mbo in de laatste decennia zwakker is geworden. In tegenstelling tot hbo- en wo-afgestudeerden komen mbo’ers in een steeds bredere waaier beroepen terecht. Dat is een nadeel: een zwakke aansluiting is ongunstig voor de inkomenspositie van schoolverlaters. Hoe zwakker de link tussen opleiding en baan, hoe lager het salaris.

Vaardigheden voor de toekomst
Toch kunnen we niet stellen dat omdat we positieve arbeidsmarktuitkomsten vinden voor specialistische mbo-opleidingen, alleen smalle beroepsspecifieke vaardigheden ertoe doen. Generieke vaardigheden -zoals taal, rekenen, probleemoplossend vermogen- worden later in de loopbaan belangrijker, zowel voor de hoogte van het salaris als voor de kans op werk. Juist in beroepen waar veel aanspraak wordt gedaan op hoge niveaus van deze vaardigheden, zien de onderzoekers een sterke groei in werkgelegenheid.

Kortom: voor goed vakmanschap zijn zowel specifieke als generieke vaardigheden essentieel en de kunst is vooral om die twee aspecten goed in het curriculum te integreren.

Buisman, M. & van der Velden, R.(red). De toekomst van vakmanschap. Amsterdam: Kohnstamm Instituut.

Meer informatie

Enkele belangrijke fragmenten uit de brochure:

Smal opgeleiden hebben dus aan het begin van hun carrière een grotere kans op werk. Deze kans neemt af, maar breed opgeleide mbo’ers hebben op geen enkel moment in de carrière een hogere kans op werk dan smal opgeleiden. Deze bevinding is tegen de verwachting in: vaak wordt gedacht dat smal opgeleide mbo’ers steeds meer moeilijkheden ondervinden op de arbeidsmarkt naarmate ze ouder worden omdat hun vaardigheden achterhaald dreigen te worden, terwijl de breed opgeleide vakmensen zich makkelijker blijven ontwikkelen. Voor beroepsstatus vinden we wel meer bewijs voor deze hypothese: het gat in beroepsstatus tussen breed en smal opgeleiden groeit over de carrière. Dat kan erop wijzen dat een smalle opleiding leidt tot minder opwaartse mobiliteit. Dit is met name voor praktische vakmensen een probleem: zij blijven lang werkzaam in de minst aantrekkelijke beroepen.

En ook:

Al met al zien we geen bewijs voor de stelling dat het belang van brede opleidingen in het mbo toeneemt: specialistisch opgeleide vakmensen hebben de beste baankansen en aantrekkelijk werk, gevolgd door brede vakmensen. Een goede aansluiting tussen de mbo-opleiding en het werkveld loont, met een specialistische beroepsopleiding heb je bovendien een streepje voor. Wel blijken vooral praktisch opgeleide vakmensen vaak te blijven werken in de minst aantrekkelijke beroepen.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s