Het Eindtermen-verhaal: wie bepaalt?

Vandaag grote kop in De Tijd: Onderwijs voert ideologische strijd over toekomstige leerstof. Het bleek al uit de reacties van verschillende politici na de oproep van de Vlaamse Scholierenkoepel, er zit iets scheef. Het is niet enkel een politieke strijd tussen partijen, maar het leek toen ook al een strijd tussen koepel(s) en politiek.

Dit laatste wordt nu duidelijk in het artikel in de Tijd:

De partijen wijzen met een beschuldigende vinger naar de katholieke onderwijskoepel, die via CD&V zou weigeren om de nieuwe eindtermen letterlijk in de leerplannen op te nemen.

Laten we even teruggaan in de tijd (pun intended). Toen de eindtermen vorm moesten krijgen onder minister Luc Van den Bossche was er al een stille droom om deze eindtermen te gebruiken om scholen op af te rekenen. Er werd echter toegelaten als compromis dat de eindtermen in een leerplan moesten gegoten worden en dat scholen op dat leerplan beoordeeld zouden worden. Lees: een tussenstap.

Maar die tussenstap was wel cruciaal voor de verschillende koepelorganisaties. Waarom? Theoretisch kan elke school zijn eigen leerplan maken. Vrij snel zelfs. Professor Roger Standaert – die mee aan de wieg van de eindtermen stond als hoofd van de toenmalige DVO – vertelde me ooit hoe je een leerplan maakt in enkele minuten: je neemt de eindtermen, schrijft er leerplan boven en stuurt dat in naar de leerplancommissie die enkel kan vaststellen dat de eindtermen in je leerplan aan bod komen.

Toch maakt quasi geen enkele school zijn eigen leerplan, wel de koepel-organisaties en het GO. Deze onderwijsverstrekkers bieden in feite een soort van package-deal aan: je neemt het leerplan van de organisatie, er zijn genoeg uitgevers die zich baseren op dat leerplan én je krijgt de gepaste pedagogische ondersteuning bij datzelfde leerplan.

Toen het masterplan voor het secundair onderwijs verscheen, merkten weinig op dat daarin een belangrijk detail hierover stond: scholen zouden nu op eindtermen doorgelicht worden. Juist, de oude droom van Van den Bossche. Dat hier een strijd over zou gevoerd worden, stond zowat in de sterren geschreven.

Maar er is meer. In De Tijd staat ook nog dit:

‘Voor CD&V zijn die punten cruciaal, want het gaat over de vrijheid van onderwijs. Maar ondertussen is nog geen seconde gesproken over wat de leerlingen in de toekomst moeten leren’, luidt het bij een betrokkene. Helsen komt binnenkort met een voorstel. Daarna kan de inhoudelijke discussie starten.

‘We zijn klaar om het proces in een stroomversnelling te brengen’, zegt Vlaams Parlementslid Caroline Gennez (sp.a). Ook Elisabeth Meuleman (Groen) zegt dat dit ‘geen uitstel meer verdraagt’. De onderwijsverstrekkers waren vragende partij om de nieuwe eindtermen te laten ingaan bij de start van de modernisering van het middelbaar onderwijs op 1 september 2018. ‘Maar in onderwijstermen is dat gisteren’, zegt een gesprekspartner.

Ik zou zelf schrijven eergisteren of vorige week. Deze timing en vooral beperking aan tijd kan verschillende – ongewilde? – effecten opleveren:

  • als er snel eindtermen moeten komen, zullen die dan veel anders kunnen zijn dan wat we vandaag hebben?
  • Of zullen die eindtermen al voorbereid zijn door specialisten die veel ervaring hebben met het maken van leerplannen en wordt het voorgaande zo een zinloze discussie?
    Dit staat namelijk ook in het artikel:

Een tweede twistpunt is de invulling van een deel van de eindtermen. Naast de algemene eindtermen zijn er ook eindtermen die specifiek voor een richting gelden. De onderwijsverstrekkers willen die voor het algemeen secundair onderwijs zelf invullen.

‘De Vlaamse overheid heeft gevraagd dat de onderwijsverstrekkers curriculumdossiers opstellen om de inhoud van studierichtingen over de netten heen meer op elkaar af te stemmen’, zegt Boeve. ‘We stellen voor dat de onderwijsverstrekkers die richtingspecifieke eindtermen formuleren en het Vlaams Parlement ze daarna valideert.’
Dat is ook de vraag van CD&V. ‘We moeten dat overlaten aan de experts op het terrein’, zegt Kathleen Helsen, voorzitter van de Commissie Onderwijs. ‘Dat is een andere visie op de rol van de overheid.’ Alle andere partijen noemen het logisch dat de overheid ook voor de specifieke eindtermen de pen vasthoudt.

  • Zal de hervorming van het secundair onderwijs los van de eindtermen ingevoerd worden? Lijkt me sterk?
  • Tegelijk: als de timing van de hervorming én de eindtermen aangehouden wordt, zullen dan nog veel scholen voor een nieuwe invulling van het secundair onderwijs kiezen?

Het lijkt me persoonlijk daarom opportuun om de invoering van het masterplan en de eindtermen met 1 jaar uit te stellen, maar dat is wellicht politiek niet haalbaar. Je mag niet vergeten dat de verschillende verkiezingen snel beginnen naderen…

2 gedachten over “Het Eindtermen-verhaal: wie bepaalt?

  1. Dit is op X, Y of Einstein? herblogden reageerde:

    Ik deed dit nog nooit, een eigen blogpost herbloggen, maar de actualiteit noopt me. Het huidige debat over de eindtermen tussen Koen Daniëls (N-VA) en Lieven Boeve mist voor het grotere publiek duidelijk wat achtergrond.

  2. Pingback: Onderwijs in het nieuws, deel 7 | X, Y of Einstein?

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s