Mindfulness training zorgt niet noodzakelijk voor meer empathie (en kan narcisme erger maken)

De voorbije weken waren er verschillende oproepen tot meer mindfulness in onze wereld en eventueel onze scholen. Jonathan Holslag, David Van Reybroeck,… deden hun duit in het mindfulness-zakje. Ik ben er zelf niet op tegen, ken verschillende beoefenaars, maar ben zelf vooral nieuwsgierig naar de wetenschappelijke kant van het verhaal (en voorlopig lijkt het tegen te vallen voor onderwijs).

Een nieuwe, Nederlandse studie gepubliceerd in Self and Identity onderzocht de link tussen mindfulness, empathie en narcisme. 161 deelnemers aan het onderzoek werden random in drie groepen verdeeld. Elke deelnemer vulde een vragenlijst rond narcisme en autisme. 1 groep kreeg vervolgens een mindfulnesstraining van 5 minuten, de tweede groep kreeg een relaxatietraining en de derde groep mag wat zitten dromen en vrij denken.

Vervolgens werden via verschillende testen de empathische gevoelens van de deelnemers gemeten. Er was nauwelijks effect vast te stellen, behalve voor de niet-narcistische deelnemers. Voor narcistische deelnemers ging de empathie echter achteruit.

Je kan wel wat bedenkingen maken. De vijf minuten training is wellicht wel heel erg kort. De effecten zijn ook beperkt.  Dus komt er de gebruikelijke oproep dat meer onderzoek nodig is.

Abstract van het onderzoek:

Cultivating empathy is a presumed benefit of mindfulness, but this possibility has rarely been investigated experimentally. We examined whether a five-minute mindfulness exercise would cultivate empathy relative to two equally brief control exercises: relaxation and mind-wandering. We further examined whether mindfulness would be especially beneficial for people with autistic or narcissistic traits. Results showed no effect of mindfulness relative to both control conditions on mind reading, empathic responding, or prosocial behavior. Mindfulness effects were independent of autistic traits. Unexpectedly, people higher in autistic traits did show increased prosocial behavior across conditions. Intriguingly, mindfulness improved mind reading in non-narcissistic people, but reduced it in narcissistic people. These findings question whether a brief mindfulness exercise is sufficient for building empathy.

Een gedachte over “Mindfulness training zorgt niet noodzakelijk voor meer empathie (en kan narcisme erger maken)

  1. Het is nogal kort door de bocht van de onderzoekers om al deze verschillende groepen te vergelijken en dan te stellen dat het niet empathie- verhogend is. Dit vertelt volgens mij weinig over het effect van MF, maar vooral iets over het kader waardoor de onderzoekers naar het complexe fenomeen ‘mens’ kijken.

    Een voorbeeld: sommige cliënten met een narcistische persoonlijkheidsstoornis (maar ook borderline persoonlijkheidsstoornis) hebben weinig tot geen skills tot mentalisatie en empathie waardoor MF (of een andere ‘variant’: compassietraining) weinig tot geen zoden aan de dijk zal brengen. Ik herinner me vaag een andere studie uit één van mijn lessen psychologie dat bv psychopaten zelfs ‘verergeren’ na een psychologische behandeling.
    Deze mensen hebben echter eerst ander werk nodig op het vlak van het ‘kickstarten’ van hun “empatisch systeem”.

    Erg boeiend leesmateriaal is te vinden in de boeken rond Interpersonal Neurobiology (Norton), maar ook in EMDR- literatuur van bijvoorbeeld Jim Knipe of Dolores Mosquera. Het opzetten van empirisch onderzoek is hierbij niet zo evident (want het betekent dat we de zogeheten ‘black box’ dienen op te doen en te bekijken). Er zijn natuurlijk gemeenschappelijke kenmerken in elke behandeling en zaken die we kunnen observeren die lijken terug te komen bij personen met dezelfde diagnose, maar elk individu heeft echter ook grote verschillen binnen zijn/haar persoonlijkheidsstructuur, opgebouwd met verschillende defensies, afhankelijk van de levenservaringen.

    Nu goed, dat was natuurlijk niet het topic van de discussie, maar ik denk dat er vaak foute conclusies worden getrokken. Je kan mensen niet in een zwembad gooien en hopen dat ze spontaan beginnen te zwemmen, zonder elementaire skills te hebben opgebouwd of lessen hebben gevolgd in het ondiepe.

    Anyway, great blog & altijd fijne research!
    Keep up the good work 😉

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s