Nieuwe bias of denkfout ontdekt: het SPOT-effect, als het mijn theorie is, moet ze wel kloppen

Vraag je aan een groep wie slimmer is dan het gemiddelde van de groep, zullen wellicht meer dan de helft van de mensen de hand opsteken. Het is een van de denkfouten die we graag maken.

Enkele bekende ‘biases’ zijn:

  • Het beter zijn dan gemiddeld, ook wel illusory superiority of het Lake Wobegon Effect genoemd
  • Confirmation bias, waarbij we vooral elementen herkennen die ons punt bevestigen
  • En het Endowment Effect, waarbij we meer waarde hechten aan dingen van zodra ze van ons zijn.

Nu hebben onderzoekers een nieuwe bias of denkfout ontdekt die de bovenstaande biases voor een stuk combineert: het SPOT effect, of ook het Spontaneous Preference For Own Theories Effect. In drie experimenten toonden de onderzoekers aan dat als je mensen het idee geeft dat een theorie in feite door hen zelf bedacht is, dan zullen ze die theorie makkelijker geloven.

Het effect bleek in de drie experimenten aanwezig zijn, maar… eerder bescheiden, anderzijds tonen de experimenten dat je de bias vrij makkelijk kan oproepen.

Abstract van het onderzoek:

People often exhibit confirmation bias: They process information bearing on the truth of their theories in a way that facilitates their continuing to regard those theories as true. Here, we tested whether confirmation bias would emerge even under the most minimal of conditions. Specifically, we tested whether drawing a nominal link between the self and a theory would suffice to bias people towards regarding that theory as true. If, all else equal, people regard the self as good (i.e., engage in self-enhancement), and good theories are true (in accord with their intended function), then people should regard their own theories as true; otherwise put, they should manifest a spontaneous preference for their own theories (i.e., a SPOT effect). In three experiments, participants were introduced to a theory about which of two imaginary alien species preyed upon the other. Participants then considered in turn several items of evidence bearing on the theory and each time evaluated the likelihood that the theory was true versus false. As hypothesized, participants regarded the theory as more likely to be true when it was arbitrarily ascribed to them as opposed to an “Alex” (Experiment 1) or to no one (Experiment 2). We also found that the SPOT effect failed to converge with four different indices of self-enhancement (Experiment 3), suggesting that it may be distinctive in character.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s