NRO-persbericht: Training helpt leraren beroepsleerlingen te motiveren

Een nieuw onderzoek en persbericht via NRO:

Leerlingen zijn gemotiveerder als leraren weten hoe ze hun tegelijkertijd autonomie én structuur moeten bieden. Een korte training helpt docenten in het vmbo deze twee te combineren en zodoende motiverender les te geven. Dit blijkt uit onderzoek van de Universiteit Utrecht, het Kohnstamm Instituut en de Universiteit van Amsterdam. In het basisonderwijs lijkt de training minder effectief te zijn.

De motivatie van leerlingen wordt gestimuleerd als je autonomie én structuur bieden, zo stelt eerder onderzoek. “Die twee lijken op gespannen voet met elkaar te staan: leerlingen zelf keuzes laten maken en zorgen voor structuur”, zegt onderzoeker Lisette Hornstra. “Maar die twee gaan juist heel goed samen.” Een training leert hoe leraren beide wel kunnen combineren en hoe ze hierbij rekening kunnen houden met verschillen tussen leerlingen. Deze training is ontwikkeld door de onderzoekers samen met leraren uit het primair onderwijs en het vmbo.

Motivatie vasthouden

In de vmbo-klassen waar docenten de training hadden gevolgd (de interventiegroep), bleken de leerlingen meer intrinsiek gemotiveerd dan in de controlegroep waar de leraren geen training kregen. Hornstra: “We zagen dat de vmbo-leerlingen hun motivatie in het eerste leerjaar wisten vast te houden. Dat is bijzonder, want we weten dat veel middelbare scholieren al snel hun motivatie verliezen. In de controlegroep nam die motivatie dan ook af.”

Profijt

Ook toonden de leerlingen van getrainde docenten meer inzet, ervoeren ze meer autonomie en hadden ze een positievere relatie met de docent. Alle leerlingen profiteren van de training die hun docenten hebben gevolgd, er zijn geen verschillen tussen leerlingen met verschillende sociaal-economische of etnische herkomst. Dit bevestigt eerder literatuuronderzoek van Hornstra en collega’s.

In het primair onderwijs werden deze effecten niet gevonden. Hornstra vermoedt dat leerkrachten in het primair onderwijs al voor de training meer autonomie en structuur boden. Dus was er in het vmbo mogelijk meer ruimte voor verbetering.

De training

De leraren leerden tijdens de training dat drie elementen bijdragen aan de motivatie van leerlingen:

  • een leergerichte aanpak – niet focussen op cijfers, maar toetsen zien als middel om te leren;
  • autonomie – leerlingen betekenisvolle keuzes bieden, hun het gevoel geven inspraak te hebben en negatieve gevoelens erkennen (luisteren naar waarom een leerling iets niet wil doen);
  • structuur bieden die de autonomie ondersteunt – orde in de klas, samen duidelijke regels afspreken, hulp en begeleiding bij het leerproces.

Keuzes

Hornstra: “Leraren kunnen de kinderen bijvoorbeeld laten kiezen hoe ze willen werken, maar hen tegelijkertijd helpen keuzes te maken. Vooral leerlingen die dat lastig vinden (vaak de minder goed presterende leerlingen) hebben hier wat aan. Of help leerlingen door hun een stappenplan te geven en hen vervolgens zelf laten bepalen of ze dat stappenplan gebruiken.”

Taalgebruik

“Taalgebruik is ook heel belangrijk. Docenten gebruiken vaak het woord ‘moeten’. Maar je kunt beter uitleggen waarom iets bijvoorbeeld handig is om te doen. Leerlingen denken dan: ‘Oh, dat is misschien een goed idee’.

“Leraren kunnen goed bedoeld soms te sturend zijn, ze willen leerlingen er doorheen slepen. Maar leerlingen meer ruimte of keuzes bieden, blijkt op de lange termijn veel effectiever te zijn.”

Hornstra, L., Weijers, D., Van der Veen, I. & Peetsma, T. (2016). Het motiveren van leerlingen met verschillende achtergrondkenmerken en prestatieniveaus. Een docententraining in autonomie-ondersteuning en structuurdifferentiatie. Universiteit Utrecht, Kohnstamm Instituut, Universiteit van Amsterdam.

Dit onderzoek (Het motiveren van leerlingen met verschillende prestatieniveaus en achtergrondkenmerken) werd gefinancierd door het Nationaal Regieorgaan Onderwijsonderzoek (NRO).

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s