Sturing in reality-TV zoals Temptation Island: weten deelnemers waar ze aan beginnen? (Linda Duits)

Deze post verscheen eerst op dieponderzoek.nl.

Een van mijn all time favoriete realityseries is weer begonnen: Temptation Island. In de jaren ’00 bracht Veronica zeven seizoenen van het programma waarin koppels worden uitgedaagd ‘de ultieme relatietest’ aan te gaan. Op een tropisch eiland worden stelletjes apart gezet en blootgesteld aan tien hitsige vrijgezellen die er alles aan doen om de bezetten te verleiden. Het format is gebaseerd op Blind Vertrouwen, ontwikkeld door Endemol in 2001. Verschillende landen kochten het aan.

De aantrekkingskracht van Temptation Island zit niet alleen in het bloot en de eventuele seks die we te zien krijgen. Als kijker vergelijk je jezelf: zal ik hier ooit aan meedoen? Hoe kunnen de deelnemers zo stom zijn? Op een dieper niveau is er de relatie tussen liefde en seks: het idee van een relatietest is teruggebracht tot fysieke verleiding en seksuele trouw, zo schrijft communicatiewetenschapper Nico Carpentier. De punten van aantrekking zijn overigens ook de voornaamste argumenten van tegenstanders van het programma.

Instemming
De stelletjes die deelnamen aan Temptation Island gingen vaak uit elkaar. Er werd dan ook flink vreemdgegaan. Deze ruzie is een bekende erfenis:

In het nieuwe seizoen benadrukken de vrijgezellen die deelnemen steeds dat de stelletjes wisten waar ze aan begonnen. In ethische discussies over reality-TV wordt dit vaak aangedragen: deelnemers kennen het genre en weten dus waar ze aan kunnen verwachten. Mediawetenschapper Jelle Mast [abstract] noemt dit het vertoog van consent-defence: ethische reflectie is niet nodig omdat er vrijwillig is ingestemd. Het is echter de vraag in hoeverre deelnemers van te voren kunnen overzien wat de consequenties zijn van deelname, en wat deelname eigenlijk inhoudt.

Scripting
Reality-TV is niet gescript, in de zin dat er geen teksten worden geschreven die de deelnemers moeten opzeggen en dat de gedragingen geen toneelstukjes zijn. Dat betekent niet dat er niet met scripts gewerkt wordt: de cameraman moet weten wat en waar hij moet filmen. De producenten zorgen ervoor dat er bepaalde gewenste situaties ontstaan en dat bepaalde interacties worden uitgelokt. Dat gebeurt door bepaalde rituelen. In Temptation Island is dat het kampvuur, waar de stelletjes geconfronteerd worden met beelden van hun partner. De vraag of de deelnemers en hun acties wel echt zijn, is daarom volgens mediawetenschapper Espen Ytreberg [abstract] onzinnig:

“it makes little sense to insist that that performances in this genre can be regarded as seperate from all the scripted setting-up activity that surrounds them” (p. 436).

De deelnemers brengen tien dagen door op Temptation Island. Ze worden daarbij niet alleen constant gefilmd: het redactieteam praat ook steeds met de afzonderlijke deelnemers. Daarbij worden deelnemers tot personages gekneed. We zien dit in dit seizoen bijvoorbeeld met Ayse, die steeds zegt dat ze een traditioneel Turks meisje is en weinig ervaring heeft. Dit draagt bij aan de herkenbaarheid voor de kijker.

Sturing
Het productieteam stuurt het narratief dus door bepaalde situaties te creëren waarin conflict of andere spanning kan ontstaan. Zij zijn degenen die beslissen wie met wie op date gaat en welke beelden getoond worden. Hoe dat gaat wordt wetenschappelijk onderzocht, al is het aantal studies hiernaar nog zeer beperkt. Dat komt ook omdat productiebedrijven liever niet weten dat het publiek ziet hoe die manipulatie werkt.

Een aardige inkijk in hoe dit gaat is de dramaserie UnReal die Lifetime deze zomer uitzond. UnReal speelt zich af op de set van het fictieprogramma Everlasting, vergelijkbaar met The Bachelor. We zien hoe de productie kandidaten kneden en manipuleren om zo spraakmakende televisie te kunnen maken. UnReal is gedramatiseerd en overdreven, maar na het kijken van deze serie weet je zeker: de deelnemers hadden van te voren nooit kunnen weten waar ze aan begonnen. Daardoor kijk je nooit meer hetzelfde naar programma’s als Temptation Island, wat voor mij de serie nog meer aantrekkelijk maakt.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s