Een pleidooi voor rationeel optimisme

In het nieuwe boek van Marc Elchardus, Voorbij het narratief van neergang, bevestigt de socioloog het onderscheid tussen globaal en persoonlijk optimisme bij onze Vlaamse jongvolwassene. Je zou het kunnen omschrijven als: de wereld is om zeep, maar met mij komt het goed.

Dat jongeren vandaag de toekomst somber inzien is niet te verwonderen. Dagelijks worden we geconfronteerd met onheilsberichten en slecht nieuws. Het klimaat gaat steeds verder achteruit, de vluchtelingencrisis en terreur, om slechts drie grote crisissen te noemen. Dichter bij huis voor jongeren is er de vraag of er nog wel werk is en later zal zijn. In gesprekken met ouders merken we steeds meer een stijgende pessimisme en het is niet onlogisch dat kinderen met slecht nieuws in media en twijfels thuis, zelf aan het doemdenken gaan.

Maar gaat het zo slecht met de wereld als we collectief denken? Het zal je misschien verbazen maar er zijn verschillende positieve evoluties objectief vast te stellen. Enkele voorbeelden: zo daalde de voorbije decennia het aantal volwassen die analfabeet zijn wereldwijd tot 15.9%, tegelijkertijd evolueerde 400 miljoen mensen van armoede naar middenklasse. Steven Pinker beargumenteert in zijn boek “Better angels of our nature” dat ook het geweld enkel maar afnam tijden de voorbije eeuwen. En ondertussen dalen de prijzen van zonnepanelen terwijl hun opbrengst stijgt.

Als we kijken naar specifiek jongeren, leven we vandaag wellicht mogelijk echt wel in uitzonderlijke tijden. Volgens demograaf Hans Rösling leefden er nooit eerder meer jongeren op onze wereldbol als vandaag, maar… de kans is klein dat er nog ooit nog zoveel jongeren zullen leven. Als vandaag de wereldbevolking stijgt, is dit in de meeste landen niet omdat er zoveel kinderen geboren worden, maar vooral omdat we collectief langer leven. Cynisch zou je kunnen stellen dat het probleem van overbevolking zich dus wellicht zelf zal oplossen. Vergrijzing zal wel eerst een globale uitdaging worden, en tegelijkertijd zal de vraag misschien niet zijn: zal er nog werk zijn, maar wie zal het werk doen?

In ons boek “Ik was 10 in 2015” pleiten we voor “rationeel optimisme”. Dit is niet blind zijn voor de problemen en uitdagingen die onze tijd markeren. Tegelijkertijd is het een pleidooi om ook de kansen en positieve evoluties te zien. Door beide helder te zien en te tonen daalt de kans op defaitisme en stilstand. Hier ligt volgens ons een belangrijke taak van alle volwassenen, denk aan leraren, ouders, opvoeders en beleidsmensen. Niet alleen jongeren zijn de motor van de toekomst, dat zijn we allemaal maar hun optimisme is wel de cruciale brandstof. Zonder dreigt de motor stil te vallen. Daarom, Popper parafraserend, “rational optimism is a moral duty”.

Bert & Pedro

Een gedachte over “Een pleidooi voor rationeel optimisme

  1. Bert en Pedro, Rationeel optimisme zal maar mogelijk zijn als we de denkkaders van vaste job, huisje, tuintje, boompje, enzovoort opgeven. Zie in dit verband Jonathan Holslag: “het staat vast dat de job zoals we die altijd gekend hebben verdwijnt, er komt tijd en energie vrij om veertig jaar na “Agalev” echt anders te gaan leven.” Adjiedj Bakas heeft het in dit verband over “slowbalisering” en karma-kapitalisme als fundamenten om optimisme op te bouwen: zie ook dit filmpje: https://www.youtube.com/watch?v=C0KZ9BlxHso zelf werkte ik mee aan “De disruptieve competentie” (die ook nodig zal zijn op weg naar duurzaam ondernemen en dus naar de kans om rationeel optimistisch te zijn) Meer info over dat boek vind jer op http://www.thedisruptivecompetence.com en dit filmpje zegt in wezen waar het over gaat: https://www.youtube.com/watch?v=eU2oFMEcdeU Zou het geen goed idee zijn om het boek ook bij studenten te gebruiken? Ik kan je gerust met Fabiaan in contact brengen Laat maar horen

    Vriendelijke groet Geert Date: Fri, 9 Oct 2015 05:00:37 +0000 To: geert.degrande@hotmail.com

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s