Onderzoekers pleiten: Stel keuze voor voortgezet onderwijs nog even uit (NRO-persbericht)

Een nieuw persbericht en onderzoek via het NRO over een thema dat ook in Vlaanderen gevoelig ligt:

Bij ruim dertig procent van de leerlingen komt het onderwijsniveau op de middelbare school niet overeen met het basisschooladvies, zo blijkt uit onderzoek van de Rijksuniversiteit Groningen. Vooral bij kinderen van lager opgeleide ouders, met een niet-westerse achtergrond en jongens is dat het geval. De onderzoekers pleiten ervoor de selectie op niveau nog even uit te stellen. De overstap van het vmbo naar het mbo gaat nog vaker niet goed. Bijna vijftig procent van de studenten breekt hun studie in de eerste twee jaar van het mbo af.

Bij 69 procent van de leerlingen komt het onderwijsniveau dat ze in de vierde klas van de middelbare school volgen overeen met het advies van de basisschool. “Dat lijkt veel”, zegt Marie-Christine Opdenakker, een van de onderzoekers. “Maar bij ruim dertig procent is er dus een mismatch.” Uiteindelijk zit negentien procent van de leerlingen in de vierde klas van het voortgezet onderwijs in een lager onderwijstype dan geadviseerd door de basisschool. Dertien procent zit in een hoger onderwijstype dan geadviseerd. In totaal is één op de acht leerlingen een keer blijven zitten in eerste drie leerjaren. “Dat geeft wel aan hoe moeilijk het is om een goed schooladvies te geven op basisschoolleeftijd.” Sommige leerlingen hebben gewoon meer tijd nodig.

Brede brugklassen

Dat geldt vooral voor leerlingen die meer risico lopen dat de overgang van het basis- naar het voortgezet onderwijs niet zo goed verloopt. Zoals kinderen van lager opgeleide ouders of met een niet-westerse achtergrond, jongens en leerlingen die niet goed presteren op methode-onafhankelijke toetsen begrijpend lezen en rekenen, zoals Cito. Vooral voor leerlingen die om wat voor reden dan ook niet optimaal presteren op de basisschool (‘laatbloeiers’) is het beter om de schoolniveaukeuze nog even uit te stellen. Dit geeft hen de mogelijkheid om in een schoolniveau terecht te komen dat het beste bij hen past. De onderzoekers pleiten dan ook voor brede brugklassen, dubbele schooladviezen (zoals een havo/vwo-advies in plaats van alleen een havo-advies) en het behoud van overstapmogelijkheden in het voortgezet onderwijs. En scholen moeten risicoleerlingen meer ondersteuning bieden.

Motivatie

Ook blijkt uit het onderzoek dat de overgang naar het voortgezet onderwijs van invloed is op de niet-cognitieve ontwikkeling van leerlingen. In de derde klas van de middelbare school zijn leerlingen minder gemotiveerd, hebben minder zelfvertrouwen en welbevinden dan aan het einde van de basisschool. De puberteit speelt daarbij weliswaar een rol, maar die verklaart niet alles. “Leerlingen hebben in het voortgezet onderwijs een minder goede band met leraren omdat deze per vak wisselen en dat heeft invloed op hun motivatie”, zegt Opdenakker. “Met name competentiemotivatie – ik doe mijn best op school om iets te begrijpen – is een belangrijke voorspeller voor het succes van de schoolloopbaan”, benadrukt ze. Het vergroten van competentiemotivatie verdient dan ook meer aandacht.

Doorstroom

De onderzoekers keken in een simulatie-onderzoek ook naar welke schoolsoorten het beste zijn voor (risico)leerlingen. Leerlingen doen het beter op brede scholengemeenschappen dan op scholen met bijvoorbeeld alleen vwo of vmbo. Meer leerlingen doorlopen de klassen op tijd en minder leerlingen vallen uit. Dat geldt ook voor meerjarige brede brugklassen. Op havo/vwo-scholen is het bijvoorbeeld beter om twee jaar achtereen in een heterogene klas te zitten. Meer leerlingen stromen dan zonder zittenblijven door en meer leerlingen gaan naar het vwo.

Vooral voor jongens en kinderen met lager opgeleide ouders zijn brede scholengemeenschappen gunstiger. Meisjes doen het op zowel brede scholengemeenschappen als categorale scholen goed.

Vmbo-mbo

In een ander onderzoek werden ruim zevenhonderd studenten van een ROC gevolgd tijdens de overstap en de eerste twee jaar binnen het mbo. Binnen twee jaar had 48 procent van de leerlingen hun studie afgebroken, in alle vier de niveaus van het mbo. Driekwart van hen deed dat al in het eerste jaar. Niet bekend is of deze studenten een andere studie zijn begonnen. Jongens en leerlingen uit gezinnen met een lagere sociaal-economische status breken eerder hun studie af.

Keuze

De keuze die vmbo-leerlingen maken voor een studie in het mbo is van invloed op hun succes. Leerlingen die in het mbo een andere richting kiezen dan ze in het vmbo hadden lopen eerder vertraging op. Bovendien is de kans groter dat zij voortijdig hun studie afbreken. Ook daalt hun motivatie en welbevinden in het eerste jaar van het mbo. Dat duidt erop dat de opleidingskeuze die ze maakten geen goede was. Een derde van de leerlingen maakt zo’n niet verwachte keuze.

Ook kiest dertien procent van de leerlingen voor een lager niveau in het mbo dan te verwachten is op basis van het niveau dat ze in het vmbo volgden.

Opdenakker, M.-C. (projectleider), Korpershoek, H., Timmermans, A.C., & Guldemond, H. (2016), Overgangen en aansluitingen: de cognitieve en niet-cognitieve ontwikkeling van leerlingen rondom de po-vo en vmbo-mbo overgangen en de rol van verschillende factoren bij de aansluiting tussen deze onderwijssectoren.

Dit zijn de eindconclusies van het onderzoeksproject ‘Overgangen en aansluitingen: de cognitieve en niet-cognitieve ontwikkeling van leerlingen rondom de po-vo en vmbo-mbo overgangen en de rol van verschillende factoren bij de aansluiting tussen deze onderwijssectoren’, gefinancierd door de beleidsgerichte programmaraad van het NRO.

Meer informatie

Snowfox: de telefoon voor helikopterouders die hun kind een illusie van vrijheid willen geven

Gisteren zag ik op Facebook opeens de volgende video verschijnen:

De boodschap die gedeeld werd op sociale media was duidelijk: geef je kind van 7 geen iPhone, maar laat het kind buiten spelen. Klinkt goed, maar er zit toch een andere kant aan dit verhaal: Snowfox is een trackerphone. Het ding heeft dan wel geen scherm, maar het bevat wel een gps-module waardoor je je kind kan volgen waar het maar gaat. Je wordt verwittigd als het te ver gaat, of op plaatsen komt dat je aangegeven hebt als gevaarlijk.

Het is dus de ultieme tool voor helikopterouders die elke stap die hun kind zet willen volgen.

Het deed me vooral aan deze song denken:

2 meta-overtuigingen waarmee men je probeert te overtuigen: natuur en wetenschap #wapenjetegenonzin

Onlangs zag ik deze reclame verschijnen op Twitter:

Vergelijk het met deze niet zo onbekende, maar o zo foute piramide:

Learning Pyramid

In beide gevallen probeert men je van iets te overtuigen, maar op 2 tegengestelde manieren. Om dit begrijpen, lees even dit stukje uit het boek van Daniel Willingham dat ik hertaalde:

De eerste meta-overtuiging stamt uit de zeventiende eeuw samen met de ontwikkeling van de moderne wetenschappelijke methode. Deze periode wordt doorgaans ‘de verlichting’ genoemd. De tweede meta-overtuiging ontstond aan het einde van de achttiende en het begin van de negentiende eeuw, een tijd die doorgaans ‘de romantiek’ wordt genoemd. Deze meta-overtuigingen mogen dan misschien oud zijn, ze zijn vandaag nog steeds overduidelijk aanwezig. Een adverteerder die een acteur een witte doktersjas aantrekt voor een reclamespot voor hoestsiroop of een website van educatieve software die zijn impact omschrijft als de correctie van ‘hersenprobleempjes’ probeert uit de restanten van het verlichte gedachtegoed te tappen. Een boek dat het verborgen leertalent van je kind belooft te ‘ontketenen’ of een reclame voor een behandeling tegen ADHD die benadrukt dat het ‘medicijnvrij en volledig natuurlijk’ is, wil uit de restanten van het romantische gedachtegoed tappen.

We blijken zeer gevoelig te zijn voor deze twee meta-overtuigingen, die soms zelfs samen kunnen voorkomen:

naamloos-3

Als je dingen leest als ‘een kind leert van nature’ of ‘een kind is van nature creatief’, dan probeert men je met romantische argumenten te overtuigen (ja, Sir Ken, ik kijk naar jou). Een hele hoop grafieken en statistieken en moeilijke woorden kunnen eerder op het tweede wijzen. Dit alles staat los van de vraag of iets correct of fout is. NLP, neuro-linguistisch programmeren, klinkt bijvoorbeeld zeer wetenschappelijk, maar rammelt meer dan behoorlijk.

Het lijkt me vooral belangrijk om meta-overtuigingen te herkennen als men je probeert te overtuigen. Of je eigen gevoeligheid voor een van beide meta-overtuigingen te onderkennen. Het zal je misschien niet verbazen dat ik vaak eerder tot de wetenschappelijke kant van het verhaal aangetrokken ben, alhoewel ik als muzikant eerder minder rationeel gericht ben. Hier bewust mee bezig zijn, helpt hopelijk om bewustere keuzes te maken en niet met mooie woorden iets aangesmeerd te krijgen dat weinig waarde heeft (maar vaak veel kost).

Alanis Morissette gaf “Ironic” een update naar vandaag

Ironic, de gigantische hit uit 1995 waar geen enkele ironie in te vinden was, kreeg een update door James Corden en Alanis Morissette. De tekst vond ik via Good.is en vind je onder de video.

An old friend sends you a Facebook request
You only find out they’re racist after you accept
There’s free office cake on the first day of your diet
It’s like they announce a new iPhone the day after you buy it
And isn’t it ironic, don’t you think?
It’s like swiping left on your future soulmate
It’s a Snapchat that you wish you had saved
It’s a funny tweet that nobody faves
And who would’ve thought it figures

It’s a traffic jam when you try to use Waze
A no-smoking sign when you brought your vape
It’s 10,000 male late-night hosts when all you want is just one woman, seriously!
It’s singing the duet of your dreams, and then Alanis Morissette shouting at you
And isn’t it ironic, don’t you think?
A little too ironic, and yeah I really do think

It’s like you’re first class on a Southwest plane
Then you realize that every seat is the same
It’s like Amazon but your package never came
And who would’ve thought it figures

It’s like Netflix but you own DVDs
It’s a free ride but your Uber’s down the street
It’s singing “Ironic,” but there are no ironies
And who would’ve thought it figures

""