Lectuur op zaterdag: een gorilla speelt bass, elektronische baby’s, migratie in kaart en meer

De weekendbijlage bij deze blog:

Tot slot: deze 4 kaarten zullen misschien je beeld van migratie bijstellen:

“Sorry voor de voorbije twintig jaar aan onderwijshervormingen”

Zweden is een boeiend onderwijsland om te volgen. Ik deelde al eerder de presentatie van Per Kornhall waarin hij met veel data en als een ware thriller beschrijft hoe enkele maatregelen het vaak geroemde onderwijssysteem behoorlijk naar de haaien heeft geholpen.

Maar gisteren kreeg ik van Zweedse vrienden een nieuwe, opvallende Zweedse onderwijsepisode in de mailbox. Jonas Linderoth is een invloedrijke professor onderwijskunde die nu vriend en vijand heeft verrast met een boodschap die je niet anders kan samenvatten als “sorry voor wat ik het onderwijs heb aangedaan de voorbije 20 jaar”. Dit artikel maakt ondertussen behoorlijk wat reacties los: hij heeft het namelijk niet enkel over de hervormingen waar Per Kornhall over sprak in zijn presentatie, maar ook over het ondermijnen van onderwijs an sich. Hij linkt het stijgende lerarentekort – ook in Zweden – aan het te centraal stellen van het natuurlijk leren van de leerling waarbij een leidinggevende leerkracht nog net niet werd weggezet als een machtsgeile, sadistische Caligula (zijn woorden). Vandaag huivert de man echter bij wat volgens hem een simplistische en populistische boodschap was die in de praktijk niet werkt en haaks staat op wat de wetenschap toont.

De reacties op deze publieke excuses zijn opvallend omdat ze hem niet per se ongelijk geven, maar wel omdat Linderoth de invloed van de wetenschap op onderwijs zwaar overschat: alsof leerkrachten als makke schapen deze ideologie hebben gevolgd?

Ik heb me lopen afvragen wat het equivalent zou zijn van een dergelijke excuus in ons taalgebied. Het komt in de buurt van wat in Nederland de commissie Dijselbloem teweegbracht enkele jaren geleden.

Leren leerlingen meer van aantrekkelijke leerkrachten?

Het lijkt op het eerste gezicht een beetje vergezocht, maar een nieuwe paper onderzocht de vraag of leerlingen meer leren van aantrekkelijke leerkrachten. Richard Westfall en zijn collega’s aan de universiteit van Nevada vroegen 100 studenten naar een opname te luisteren van 20 minuten les. Ze gebruikten hiervoor 2 versies: met een mannelijke en een vrouwelijke docent. Terwijl de studenten de opname beluisterden, kregen ze een foto te zien van de ‘lesgever’, waarbij een deel een zeer aantrekkelijk docent te zien kregen, en een andere groep een onaantrekkelijke docent te zien kregen. De studenten kregen te horen dat het onderzoek ging over doceerstijlen en mochten geen notities maken.

Vervolgens kregen de studenten een meerkeuzetest over de leerstof, waarbij de groep die een aantrekkelijke leerkracht te zien kreeg beter scoorde dan wie een minder aantrekkelijke foto zag. Het verschil was significant maar niet echt groot: de groep met een aantrekkelijke docent scoorde gemiddelde 18.27 antwoorden juist tegenover 16.68 correct bij de groep die een minder aantrekkelijke docent te zien kreeg. Besef wel: ze kregen exact de zelfde uitleg op exact de zelfde manier, enkel de foto verschilde.

Wat ook opviel, was dat de studenten die een foto van een aantrekkelijke docent(e) zagen, deze hoger inschatten qua lesgeven, gezondheid en intelligentie en dat ze gemiddeld het gemakkelijker vonden om op te letten. Gender van de docent of student maakte weinig uit.

Er zijn wel wat bedenkingen te maken bij het onderzoek. Ten eerste is de steekproef hier echt wel behoorlijk klein en ten tweede ging men voor uitgesproken verschillen in aantrekkelijkheid, de optie ‘gewoon’ qua aantrekkelijk ontbrak. De onderzoekers roepen daarom ook op voor meer onderzoek.

Oja en ten derde: het effect is te klein om bij de nieuw te ontwerpen toelatingsproef aantrekkelijkheid als criterium op te nemen🙂.

Abstract van het onderzoek, gevonden via BPS Digest:

Although a considerable body of research has examined the impact of student attractiveness on instructors, little attention has been given to the influence of instructor attractiveness on students. This study tested the hypothesis that persons would perform significantly better on a learning task when they perceived their instructor to be high in physical attractiveness. To test the hypothesis, participants listened to an audio lecture while viewing a photograph of instructor. The photograph depicted either a physically attractive instructor or a less attractive instructor. Following the lecture, participants completed a forced choice recognition task covering material from the lecture. Consistent with the predictions; attractive instructors were associated with more learning. Finally, we replicated previous findings demonstrating the role attractiveness plays in person perception.

Wat je best zegt als je een startende leerkracht of een student in een lerarenopleiding ziet…

De media gaan stilaan in onderwijsmodus in Vlaanderen en draaien al op volle toeren in Nederland. Ik wou een stukje schrijven hoe ik me erger hoe er weer af en toe over leerkrachten gesproken wordt, soms onderhuids soms openlijk. Ik erger me omdat ik dan zie hoe de volgende dag het moreel bij mijn studenten weer een pak is gedaald. En ondertussen dalen de cijfers in de opleiding gestaag, terwijl een lerarentekort een meer dan reële dreiging is.

Maar ik wil positief zijn, en dus deze tekst als alternatief: wat je best zegt als je een startende leerkracht of student in een lerarenopleiding ontmoet:

Bedankt dat je dit doet, we hebben je nodig.

En als je wat meer tijd hebt? Dan mag je gerust dit ook zeggen:

Ik weet dat je soms vragen krijgt of je niks beter kon vinden,
terwijl het een van de mooiste beroepen is die er bestaat:
kinderen oppikken in hun wereld en dan die wereld openbreken.
Ik ben jaloers dat jij het wonder van het schrijven van een eerste woord mag zien,
of letterlijk op het gezicht van een kind mag zien hoe het plots een inzicht krijgt.

Ik weet dat mensen over vakantie zullen beginnen,
terwijl je gewoon je overuren opneemt.

Ik weet dat mensen zullen zeggen dat het een tweede of derde keuze voor je was
(wat meestal niet zo is, trouwens),
maar elke goede leerkracht is welkom.

Bedankt dat je onze kinderen zult troosten, helpen én terechtwijzen.

Ik zal als ouder kritisch zijn, maar niet blind de kant van mijn kind kiezen,
horen wat je zegt en gemaakte keuzes proberen te begrijpen,
en samen komen we er dan wel uit.

Bedankt dat jij het wil doen. Ga ervoor!

Ik wou dat meer mensen deze keuze maakten.

En voor iedereen die iets dergelijks van mij of mijn collega-lerarenopleiders wil horen, je kan je nog inschrijven voor de lerarenopleiding. Weet dat we de lat hoog leggen voor we je op kinderen loslaten, maar je zou zelf niet minder willen als leerkracht.

Beste studenten, tot in september!

De evolutie van een wetenschappelijk artikel: timelapse-video toont de 463 versies

Schrijven, herschrijven, commentaren verwerken, verder aanpassen. Het hoort bij het werk van een wetenschapper en Tim Weninger wou dit aantonen aan de hand van een korte video waarin hij alle 463 versies van het zelfde artikel naast elkaar geplaatst heeft in 1 timelapse-video. Je ziet eerst het artikel groeien en dan de constante stroom aan tweaks en herzieningen.

Tablets zijn ‘out’ bij jongeren, wat betekent dit voor onderwijs?

Gisteren bleek uit een artikel uit de Tijd dat volgens onderzoek van Google en TNS dat de populariteit van tablets bij jongeren spectaculair is afgenomen. De smartphone wint zelfs nog terrein, is persoonlijker dan de iPad of andere toestellen.

Wat kan dit betekenen voor onderwijs, waar bijvoorbeeld in de VS Chromebooks en andere laptops terug veld winnen tegenover tablets?

In eerste instantie helemaal niks. Het is niet dat het toestel nu opeens een pak minder kan daarvoor. Of technologie populair is of niet, zegt niets over potentiële meerwaarde of niet. Je zou nu hier een groot stuk kunnen verwachten waarom we tablets nu moeten bannen, maar dat is even fout als zeggen dat we tablets moeten invoeren omdat ze populair zijn. Dus alle scholen die nu inzetten op tablets en waar het goed gaat: keep calm and carry on.

Maar het is belangrijk te beseffen dat in tweede instantie deze cijfers bevestigen dat populariteit van een bepaalde technologie de slechtst mogelijke reden is om deze technologie in onderwijs in te voeren.

Het is handig dit in het achterhoofd te houden de komende jaren als het gaat over virtual of augmented reality of welke andere technologie er aan komt. De meerwaarde voor leren is cruciaal, niet het nieuwe of het hippe.