BFF! Vriendinnen kunnen genetische aanleg voor depressie counteren

Een interessant onderzoek naar de positieve invloed van vriendschap op depressie bij 294 tweelingen waarvan 147 meisjes. Aan het onderzoek deden zowel eeneiige als tweeëiige tweelingen mee, alle tweelingen werden wel samen opgevoed.

De onderzoekers bevroegen de klasgenoten en leerkrachten de deelnemende leerlingen naar mogelijke uitingen van depressieve gevoelens. Ze peilden ook naar nauwe vriendschappen door aan elk kind te vragen de drie beste vrienden binnen hun klas te benoemen, en aan te geven wie hun beste vriend of vriendin was. Als kinderen elkaar noemden, was dit een teken van wederzijdse vriendschap. De kinderen kregen verder ook vragen over de kwaliteit van hun vriendschappen, bijvoorbeeld of ze samen leuke dingen doen.

Zoals al in eerder onderzoek werd vastgesteld, kreeg men al snel bewijs van een genetische invloed op depressie door een duidelijke hogere correlatie in depressieve gevoelens bij identieke tweelingen dan bij niet-identieke tweelingen (hier heb ik zelf wat bedenkingen bij, kan nog steeds omgevingsbepaald zijn, en de steekproef is relatief klein om dit weg te werken, me dunkt).

Wat blijkt nu: bij meisje die een genetische kans hebben voor depressie bleek dit minder effectief voor te komen als ze minstens een goede vriend hebben. Dit was niet het geval voor jongens. Let wel, vriendschap is altijd een beschermmiddel tegen depressie, maar bij de genetische variant was de invloed bij jongens niet significant. De onderzoekers vermoeden dat er een verschil bestaat tussen jongens en meisjes omdat meisjes de neiging hebben om meer te vertrouwen op de sociale relaties als een bron van zelf-definitie en zelfbevestiging. Hun vriendschappen zouden ook meer gekenmerkt worden door een grotere intimiteit, meer zelfonthulling, meer empathie en meer emotionele ondersteuning.

Abstract van het onderzoek:

The study examined whether reciprocal friendship quantity or quality can mitigate genetic vulnerability for depression symptoms in children. The sample comprised 168 monozygotic twin pairs and 126 same-sex dizygotic twin pairs assessed in Grade 4 (mean age = 10.04 years). Friendship participation was measured via reciprocal nominations of close friendships within the classroom. Friendship quality was measured through self-reports. Depression symptoms were measured through teacher and peer reports. Genetic vulnerability for depression symptoms was unrelated to friendship participation or the number of reciprocal friends, but it was negatively related to positive friendship quality. In line with gene–environment interaction, genetic risk effects on depression symptoms were mitigated in girls who had at least one close reciprocal friend. In boys, only moderate main effects of genetic vulnerability and friendship participation were found but no interaction between them. However, among boys with at least one reciprocal friend, a greater number of friends was related to fewer depression symptoms whereas no cumulative effect of friendship was found for girls. Finally, positive friendship quality was related to fewer depression symptoms in girls and boys even when controlling for genetic risk. The findings emphasize the importance of teaching social interactional skills that promote high-quality friendship relations to help prevent the development of depression symptoms in children.

Onderzoek: beginnen met alcohol tijdens puberteit, meer kans op verslaving op latere leeftijd

Het is een idee dat al ouder is, namelijk vroeg beginnen met alcohol geeft meer kans op verslaving eenmaal volwassen. Deze nieuwe, longitudinale studie van Blomeyer et al. bevestigt dit, maar toont dat er een specifieke correlatiepiek ligt tijdens de pubertijd (verwar niet met adolescentie), Miriam Schneider ook betrokken bij het onderzoek stelt:

“Most teenagers have their first alcoholic drink during puberty, however, most research on the risks of early-onset alcohol use up to now has not focused on the pubertal stage during which the first alcoholic drink is consumed. Common thinking in alcohol research was that the earlier adolescents begin, the more deleterious become their drinking habits. However, a closer look at the statistics revealed a peak risk of alcohol use disorders for those beginning at 12 to 14 years of age, while even earlier beginners seemed to have a slightly lower risk. Since timing of puberty is not a simple function of chronological age, and also greatly differs between the sexes, the pubertal phase at first drink may therefore represent a stronger and better indicator for subsequent alcohol-related problems than simply the age.”

De onderzoekers pleiten om zeker campagnes te richten op deze leeftijdsgroep.

Schneider vat de vermoedelijke verklaring nog samen: “In summary, puberty is a very critical developmental period due to ongoing neurodevelopmental processes in the brain. It is exactly during puberty that substances like drugs of abuse – alcohol, cannabis, etc. – may induce the most destructive and also persistent effects on the still developing brain, which may in some cases even result in neuropsychiatric disorders, such as schizophrenia or addictive disorders. Prevention work therefore needs to increase awareness of specific risks and vulnerability related to puberty.” (bron)

Abstract van het onderzoek:

Background: Early alcohol use is one of the strongest predictors of later alcohol use disorders, with early use usually taking place during puberty. Many researchers have suggested drinking during puberty as a potential biological basis of the age at first drink (AFD) effect. However, the influence of the pubertal phase at alcohol use initiation on subsequent drinking in later life has not been examined so far.

Methods: Pubertal stage at first drink (PSFD) was determined in N = 283 young adults (131 males, 152 females) from an epidemiological cohort study. At ages 19, 22, and 23 years, drinking behavior (number of drinking days, amount of alcohol consumed, hazardous drinking) was assessed using interview and questionnaire methods. Additionally, an animal study examined the effects of pubertal or adult ethanol (EtOH) exposure on voluntary EtOH consumption in later life in 20 male Wistar rats.

Results: PSFD predicted drinking behavior in humans in early adulthood, indicating that individuals who had their first drink during puberty displayed elevated drinking levels compared to those with postpubertal drinking onset. These findings were corroborated by the animal study, in which rats that received free access to alcohol during the pubertal period were found to consume more alcohol as adults, compared to the control animals that first came into contact with alcohol during adulthood.

Conclusions: The results point to a significant role of stage of pubertal development at first contact with alcohol for the development of later drinking habits. Possible biological mechanisms and implications for prevention are discussed.

Onderzoek: een aanpak tegen jeugdcriminaliteit die werkt

Via Freakonomics vond ik deze paper over een aanpak in de moeilijkste wijken van Chicago die een duidelijk positief effect had. Men wees 2740 jongens tussen 11 en 15 random toe aan verschillende aanpakken om na te gaan of de CBT-aanpak een significant positief effect had. Wat is CBT? In het Nederlands spreken we van cognitieve-gedragstherapie en wikipedia leert ons daarover:

“Cognitieve gedragstherapie (CGT) is een mengeling van gedragstherapie met interventies die ontwikkeld zijn vanuit de cognitieve psychologie. De kern is de veronderstelling dat zogenaamde irrationele cognities (gedachten) zorgen voor disfunctioneel gedrag, zoals vermijdingsgedrag of agressie. De technieken die gebruikt worden in de cognitieve gedragstherapie richten zich op het veranderen van de inhoud van deze irrationele cognities.”

De resultaten spreken voor zich:

• het aantal arrestaties voor geweldsdelicten bij deelnemers aan het programma daalde met 44 procent naar 8.1 per 100 jongeren.
  
• een verhoging van de schoolresultaten
• een besparing door de geweldsdaling die ruimschoots het programma terugbetaalt.

Abstract van het onderzoek dat je hier kan downloaden:

Improving the long-term life outcomes of disadvantaged youth remains a top policy priority in the United States, although identifying successful interventions for adolescents – particularly males – has proven challenging. This paper reports results from a large randomized controlled trial of an intervention for disadvantaged male youth grades 7-10 from high-crime Chicago neighborhoods. The intervention was delivered by two local non-profits and included regular interactions with a pro-social adult, after-school programming, and – perhaps the most novel ingredient – in-school programming designed to reduce common judgment and decision-making problems related to automatic behavior and biased beliefs, or what psychologists call cognitive behavioral therapy (CBT). We randomly assigned 2,740 youth to programming or to a control group; about half those offered programming participated, with the average participant attending 13 sessions. Program participation reduced violent-crime arrests during the program year by 8.1 per 100 youth (a 44 percent reduction). It also generated sustained gains in schooling outcomes equal to 0.14 standard deviations during the program year and 0.19 standard deviations during the follow-up year, which we estimate could lead to higher graduation rates of 3-10 percentage points (7-22 percent). Depending on how one monetizes the social costs of crime, the benefit-cost ratio may be as high as 30:1 from reductions in criminal activity alone.

De stijl van humor van een kind vergroot de kansen op gepest worden

Ik wist het niet, maar uit een studie aan de University of Strathclyde en Oxford Brookes University leerde ik dat er 4 soorten humor bestaan:

Positive humour

• Self-enhancing humour, e.g. ‘If I am feeling scared I find that it helps to laugh’.

• Affiliative, e.g. ‘I often make other people laugh by telling jokes and funny stories’.

Negative humour

• Self-defeating, e.g. ‘I often try to get other people to like me more by saying something funny about things that are wrong with me or mistakes that I make’.

• Aggressive, e.g. ‘If someone makes a mistake I will often tease them about it’.

Men onderzocht bij 1234 11 tot 13-jarigen wat precies de link is tussen deze vormen van humor en de kansen op gepest worden. Wat blijkt, kinderen die een ‘self-defeating’ vorm van humor hanteren, een humor waarbij ze zichzelf naar beneden praten, lopen veel meer kans op gepest worden.

Door het gepest worden, zal deze vorm van humor dan nog verder toenemen en de kans op positieve vormen van humor verder afneemt, waardoor er een negatieve spiraal kan ontstaan. Iets dat ik persoonlijk kan bevestigen trouwens.

De betrokken onderzoekster Claire Fox stelt ”What our study shows is that humour clearly plays an important role in how children interact with one another and that children who use humour to make fun of themselves are at more risk of being bullied. We know that this negative use of humour is a nurtured behavior, influenced by a child’s social environment rather than genetics. This makes the behaviour easier to change, so we hope the next step for this study is to see whether it is possible to ‘teach’ children how to use humour to enhance their resilience and encourage them to not use negative forms of humour.” (bron)

Invloed seksuele beelden op jongeren beperkter dan gedacht (onderzoek)

Het is een vraag die ik af en toe krijg, namelijk wat is de invloed van de vele seksueel getinte beelden op de ontwikkeling van kinderen en jongeren. Een nieuwe studie doet vermoeden dat er wel degelijk een effect bestaat van het zien van expliciete beelden (online, televisie,…), maar dat dit effect dan wel zeer klein is.

Het onderzoek gebeurde met data van 4600 Nederlandse jongeren tussen 15 en 25 jaar en werd gepubliceerd in the Journal of Sexual Medicine.

Enkele opvallende resultaten:

• 88% van de bevraagde jongens en 45% van de bevraagde meisjes gaven aan dat ze expliciet seksueel materiaal hadden bekeken gedurende de voorbije 12 maanden.
• Er werd een directe link vastgesteld tussen het bekijken van dergelijk materiaal en meer avontuurlijke seksbeleving en betaalde seks, maar… de correlatie was zeer klein, slechts tussen 0.3 procent en 4% van de verschillen in seksueel gedrag werd hierdoor verklaard.

De Deense onderzoek Hald stelt hierover “Our data suggest that other factors such as personal dispositions — specifically sexual sensation seeking — rather than consumption of sexually explicit material may play a more important role in a range of sexual behaviors of adolescents and young adults, and that the effects of sexually explicit media on sexual behaviors in reality need to be considered in conjunction with such factors.” Dr Irwin Goldstein voegt er aan toe: “It has been 65 years since Kinsey first published on sexual behaviors, yet researchers continue to avoid this area of science. It is important to have factual information in order to make educated decisions.” (bron)

Abstract van het onderzoek:

Introduction: Concerns have been voiced that the use of sexually explicit materials (SEMs) may adversely affect sexual behaviors, particularly in young people. Previous studies have generally found significant associations between SEM consumption and the sexual behaviors investigated. However, most of these studies have focused on sexual behaviors related to sexually transmitted infections or sexual aggression and/or failed to adequately control for relevant covariates. Thus, research more thoroughly investigating the association between SEM consumption and a broader range of sexual behaviors is needed.

Aims: The study aims to investigate SEM consumption patterns of young people, and to assess the strength of the association between SEM consumption and a range of sexual behaviors, controlling for a comprehensive array of variables previously shown to affect these relationships.

Methods: Online cross-sectional survey study of 4,600 young people, 15–25 years of age, in The Netherlands was performed.

Main Outcomes Measures: The main outcome measures were self-reported SEM consumption and sexual practices.

Results: The study found that 88% of men and 45% of women had consumed SEM in the past 12 months. Using hierarchical multiple regression analyses to control for other factors, the association between SEM consumption and a variety of sexual behaviors was found to be significant, accounting for between 0.3% and 4% of the total explained variance in investigated sexual behaviors.

Conclusions: This study suggests that, when controlling for important other factors, SEM consumption influences sexual behaviors. The small to moderate associations that emerged between SEM consumption and sexual behavior after controlling for other variables suggest that SEM is just one factor among many that may influence youth sexual behaviors. These findings contribute novel information to the ongoing debates on the role of SEM consumption in sexual behaviors and risk, and provide appropriate guidance to policy makers and program developers concerned with sexual education and sexual health promotion for young people.

Documentaire van gamespot: games versus depressie

Ontwikkelingspsychologie en ipad, sociale media,… een overzicht

In dit rapport dat ik vond via internetscience.nl beschrijft Prof. Martine Delfos, klinisch psychologe, uitgebreid de impact van de virtuele omgeving waarin kinderen opgroeien vanuit een ontwikkelingsperspectief. Ze behandelt per leeftijdsfase de relatie tussen de virtuele omgeving, zoals sociale mediasites, ipads,… en het ontwikkelingsstadium van het kind. In het rapport komen er 10 ontwikkelingsstadia aan bod,  van baby tot jonge volwassene. Volgens de onderzoekster gaan elk van deze stadia gepaard met een andere manier van omgaan met media. Beschouw het als een soort ontwikkelingstheorie als die van Erickson of Piaget, maar dan specifiek over de invloed van technologie of beter hoe je best technologie introduceert.

Enkele van de belangrijkste inzichten:

• Opvoeding rondom de virtuele omgeving dient rekening te houden met de ontwikkelingsfase van kinderen.
• Mensen hebben een behoefte aan contact met anderen, en de virtuele omgeving kan hier bij helpen.
• De nieuwe online mogelijkheden sluiten beter aan bij oudere dan bij jongere kinderen.

Het is een grote stap die prof Delfos wil zetten door zo een ingrijpend overzicht te willen maken en ze geeft in haar inleiding aan dat het gezond is om haar inzichten te nemen en kritisch verder te zetten.

Je kan het hele rapport hier downloaden.

Tot 1 op 10 kinderen heeft een leerprobleem (onderzoek)

Een nieuwe Australische overzichtsstudie onder leiding van professor Brian Butterworth, oa professor in de neuropsychologie, toont dat tot 10% van de leerlingen 1 of meerdere leerproblemen hebben. Dit zou neerkomen op 2 a 3 kinderen per klas.

De studie beschrijft ook hoe er vaak meerdere leerproblemen tegelijk voorkomen en sommige leerproblemen vaker samen voorkomen dan dan andere. Zo blijkt dat van de kinderen met de diagnose ADHD, 33 tot 45 procent ook dyslexie heeft en 11% ook dyscalculie.

Professor Butterworth stelt dat de resultaten aangeven dat er veel neurologische ontwikkelingsstoornissen zijn die aan de basis liggen van deze leermoeilijkheden. Specifieke leerproblemen zouden ontstaan door atypische breinontwikkeling met complexe genetische en omgevingsfactoren.

Abstract van de studie:

Specific learning disabilities (SLDs) are estimated to affect up to 10% of the population, and they co-occur far more often than would be expected, given their prevalences. We need to understand the complex etiology of SLDs and their co-occurrences in order to underpin the training of teachers, school psychologists, and clinicians, so that they can reliably recognize SLDs and optimize the learning contexts for individual learners.

Onderzoek: meer kans op gamen bij kinderen met autisme spectrum stoornis

Uit onderzoek aan de universiteit van Missouri waarbij 202 kinderen met diagnose autisme spectrum stoornis vergeleken werden met 179 broers of zussen zonder de diagnose, blijkt dat kinderen autisme spectrum stoornis significant meer kans hebben om meer computerspelletjes te spelen. Micah Mazurek vat het als volgt samen: “Many parents and clinicians have noticed that children with ASD are fascinated with technology, and the results of our recent studies certainly support this idea. We found that children with ASD spent much more time playing video games than typically developing children, and they are much more likely to develop problematic or addictive patterns of video game play.”

De laatste opmerking verwijst naar een tweede studie bij 169 jongens met autisme spectrum stoornis waarbij een link gelegd werd tussen problematisch gamegebruik en tegendraads gedrag zoals weigeren aanwijzingen op te volgen. Hier is volgens Mazurek wel meer onderzoek nodig:

“Because these studies were cross-sectional, it is not clear if there is a causal relationship between video game use and problem behaviors. Children with ASD may be attracted to video games because they can be rewarding, visually engaging and do not require face-to-face communication or social interaction. Parents need to be aware that, although video games are especially reinforcing for children with ASD, children with ASD may have problems disengaging from these games.” (bron)

Mazurek schreef trouwens voor The Scientist ook nog dit artikel over positieve en mogelijke negatieve effecten van games op kinderen met autisme spectrum stoornis.

Veel verhuizen op jonge leeftijd slecht voor kinderen

Nieuw onderzoek aan de universiteit van Cornell dat gepubliceerd werd in Child Development geeft aan dat vaak verhuizen voor kinderen onder de 5 geen goede zaak is. Als de kinderen meer dan drie keer verhuizen voor die leeftijd, vertonen ze significant meer gedragsproblemen dan hun leeftijdsgenoten:

“…children who moved three or more times had more attention problems, anxiousness or depression, and aggressiveness or hyperactivity at age 5 than those who had never moved or those who had moved once or twice. These increases in behavior problems occurred only among poor children, the study found, suggesting that frequent moves early in life are most disruptive for the most disadvantaged children.” (bron)

Nu dat dit vooral voorkomt bij armere gezinnen kan er op wijzen dat het vele verhuizen niet de oorzaak is, maar het vele verhuizen om bepaalde redenen (bijvoorbeeld armoede).

 

Abstract van het artikel:

This study assesses the consequences of housing instability during the first 5 years of a child’s life for a host of school readiness outcomes. Using data from the Fragile Families and Child Wellbeing Study (n = 2,810), this study examines the relation between multiple moves and children’s language and literacy and behavior problems at age 5. The moderating role of poverty is further tested in this relation. The findings show that moving three or more times in a child’s first 5 years is significantly associated with increases in attention problems, and internalizing and externalizing behavior, but only among poor children.